معرفی
تعریف کوتاه رشته هنرهای اسلامی و ایرانی
هنرهای اسلامی و ایرانی رشتهای میان تاریخ هنر، فرهنگ ایرانی و آفرینش هنری است. دانشجو در این رشته با زبان بصری هنر اسلامی، عناصر هنر ایرانی، شیوههای ساخت و تزیین آثار و زمینه تاریخی شکلگیری آنها آشنا میشود.
فضای دانشگاهی رشته هنرهای اسلامی و ایرانی
در دانشگاه، بخشی از زمان صرف مطالعه تاریخ و مبانی نظری میشود و بخشی دیگر به تمرین عملی اختصاص دارد. نوع تمرینها به عنوان رسمی برنامه، مقطع، دانشگاه و امکانات کارگاهی بستگی دارد. در برخی برنامهها نگارگری، تذهیب، تشعیر، طراحی سنتی و کتابآرایی آموزش داده میشود؛ سفال و آبگینه نیز فقط در برنامهها یا کارگاههایی مطرح است که این حوزهها را پیشبینی کرده باشند.
تصویر واقعی از رشته هنرهای اسلامی و ایرانی
این رشته فقط حفظ کردن نام دورهها و سبکها نیست. شما باید بتوانید یک اثر را مشاهده، تحلیل و مستندسازی کنید و همزمان مهارت دست و نگاه بصری خود را پرورش دهید. کیفیت نتیجه به تمرین مستمر، شناخت مواد و توانایی تبدیل ایده به اثر قابل ارائه وابسته است.
آشنایی کوتاه با مسیرهای شغلی
ارتباط این رشته با موزهها، بازار صنایع دستی و مراکز فرهنگی به برنامه آموزشی و مسیر شغلی شما بستگی دارد. در مسیرهای پژوهشی و موزهای، شناخت تاریخ هنر و مستندسازی اهمیت بیشتری دارد. در مسیرهای تولیدی و آموزشی، مهارت عملی، نمونهکار و توان ارائه اثر نقش پررنگتری پیدا میکند.
نامهای دیگر این رشته و یا رشتههای خیلی نزدیک به آن در ادامه آمدهاند:
- هنر اسلامی
- کتابآرایی
انتخاب این رشته برای ورود به دانشگاه
این رشته مناسب چه کسانی است؟
ویژگیهای افراد مناسب برای تحصیل در رشته هنرهای اسلامی و ایرانی
اگر دارای ویژگیهای زیر هستید، این رشته برای شما مناسبتر است.
علاقه به هنرهای سنتی ایران، تاریخ فرهنگ، جزئیات بصری
توانایی کار طولانی و دقیق با دست
صبر
مشاهدهگری
نظم
توانایی نقدپذیری
علاقه به مطالعه منابع تاریخی
وانایی طراحی (البته در شروع کار لازم نیست نقاش حرفهای باشید. مهمتر این است که بتوانید با تمرین منظم، تناسب، ترکیببندی، خط، رنگ و کیفیت اجرای خود را بهبود دهید.)
تصورات نادرست درباره این رشته
اگر فقط به شهرت هنری یا درآمد سریع فکر میکنید، انتخاب این رشته میتواند ناامیدکننده باشد. بسیاری از مسیرهای شغلی آن پروژهای، رقابتی و وابسته به نمونهکار و ارتباط حرفهای هستند. علاقه به تمرین عملی باید واقعی باشد، نه فقط علاقه به تماشای آثار زیبا.
دروس مؤثر دبیرستان
مسیر پذیرش برای هر عنوان و دانشگاه یکسان نیست. داوطلب باید عنوان دقیق رشته، گروه آزمایشی، سوابق تحصیلی، آزمون عملی و سایر شرایط را در دفترچه همان سال سازمان سنجش آموزش کشور بررسی کند. اطلاعات رسمی پذیرش در درگاه سازمان سنجش آموزش کشور منتشر میشود.
هنر: مبانی هنرهای تجسمی، تاریخ هنر ایران و جهان و شناخت صنایع دستی، پایهای برای درسهای نظری و عملی دانشگاه هستند.
ادبیات فارسی: برای فهم متون تاریخی، کتیبهها، ادبیات عرفانی و محتوای کتابآرایی و نگارگری کاربرد دارد.
تاریخ و مطالعات اجتماعی: به درک رابطه میان هنر، حکومت، دین، جامعه و دورههای تاریخی ایران کمک میکند.
هندسه و تجسم فضایی: در تناسب، تقسیمبندی صفحه، طراحی نقوش و ساخت ترکیببندی منظم به کار میآید با این حال این رشته مانند رشتههای فنی بر ریاضیات پیشرفته متکی نیست.
زبان انگلیسی: برای خواندن فهرست موزهها، مقالههای پژوهشی و منابع تخصصی که ترجمه فارسی ندارند مفید است.
تحصیل در این رشته
برای تصویر روشنتری از تحصیل در این رشته، گرایشها و درسهای اصلی آن را مرور کنید.
گرایشها
-
نگارگری، بهعنوان شاخه یا مسیر آموزشی
نگارگری در برخی برنامهها و کارگاههای مرتبط با هنر اسلامی و هنرهای سنتی آموزش داده میشود، اما رسمی بودن آن به مقطع و عنوان دقیق برنامه دانشگاه بستگی دارد. محتوای معمول شامل طراحی و اجرای تصویرهای ایرانی، ترکیببندی، رنگگذاری و شناخت سنت نگارگری است. دفترچه و سرفصل دانشگاه مقصد را برای تشخیص گرایش رسمی بررسی کنید.
-
کتابآرایی، بهعنوان شاخه یا مسیر آموزشی
کتابآرایی در مسیرهای آموزشی مرتبط با هنر اسلامی میتواند شامل تذهیب، تشعیر، طراحی حاشیه، صفحهآرایی سنتی و رابطه متن و تصویر باشد. عنوان آن در همه مقاطع و دانشگاهها الزاماً گرایش رسمی مستقل نیست؛ جایگاه آن را باید در برنامه درسی همان دانشگاه سنجید.
-
سفال و آبگینه، بهعنوان مسیر کارگاهی وابسته
سفال و آبگینه در همه برنامههای هنرهای اسلامی و ایرانی ارائه نمیشود و معمولاً به امکانات کارگاهی و سرفصل دانشگاه وابسته است. در صورت ارائه، موضوعاتی مانند شناخت مواد، شکلدهی، تزیین و پخت سفال یا شیشه آموزش داده میشود. این عنوان را نباید بدون بررسی دفترچه، گرایش رسمی رشته تلقی کرد.
دروس دانشگاهی مهم
نام و ترتیب درسها ممکن است میان دانشگاهها و مقاطع متفاوت باشد، اما دوره کارشناسی معمولاً ترکیبی از درسهای نظری، طراحی و کارگاههای عملی است. موارد زیر، نمونههایی برای برنامههای درسی این رشته هستند نه برنامه قطعی همه دانشگاهها.
دروس پایه و نظری
مبانی هنرهای تجسمی
آشنایی با هنرهای سنتی ایران
تاریخ هنر ایران
تاریخ هنر جهان
آشنایی با هنر و تمدن اسلامی
روش تحقیق در هنر
زیباییشناسی و مبانی نظری هنر
دروس طراحی و بیان تصویری
طراحی پایه
طراحی سنتی
طراحی نقوش و تزیینات
رنگشناسی و کارگاه رنگ
ترکیببندی
آشنایی با خط و خوشنویسی
دروس تخصصی و کارگاهی
نگارگری
تذهیب
تشعیر
کتابآرایی
شناخت مواد و ابزار هنرهای سنتی
کارگاه سفال و سرامیک یا دیگر کارگاههای وابسته به برنامه دانشگاه
پروژه یا پایاننامه کارشناسی، در صورت پیشبینی در برنامه آموزشی
آینده شغلی
مسیرهای شغلی و صنایع مرتبط
فهرست مسیرهای شغلی رشته هنرهای ایرانی و اسلامی
مسیر شغلی این رشته به نوع مهارتی که میسازید وابسته است و معمولاً از یک عنوان استخدامی واحد عبور نمیکند. در فهرست زیر، سه مسیر اصلی مشاغل این رشته را آوردهایم و در ادامه درباره شرایط هرکدام از آنها توضیحاتی ارائه کردهایم.
پژوهش هنر
آموزش
فعالیت در موزه و مجموعههای فرهنگی
تولید اثر هنری
مسیر پژوهشی
در مسیر پژوهش هنر و دستیار پژوهش، دانشگاه، مؤسسه پژوهشی، موزه یا پروژه فرهنگی میتواند محل همکاری باشد. مطالعه منابع، توصیف و مستندسازی اثر، جستوجوی منابع و آمادهسازی گزارش از کارهای روزمره است. برای ورود، نمونهای از گزارش پژوهشی، مقاله، فهرستنویسی یا پروژه مستندسازی از نمایش صرف آثار کاربرد بیشتری دارد.
مسیر آموزشی
در مسیر آموزش، مراکز آموزشی، فرهنگسراها، آموزشگاهها و کارگاههای خصوصی مخاطب اصلی هستند. مربی هنرهای سنتی باید بتواند تمرین را مرحلهبندی کند، مواد را ایمن و درست معرفی کند و نتیجه هنرجو را ارزیابی کند. تجربه کارگاهی، طرح درس کوتاه و نمونه آثار آموزشی به ورود کمک میکند؛ استخدام سازمانی با همکاری پروژهای یا تدریس مستقل یکسان نیست.
فعالیت مجموعههای فرهنگی
در مسیر موزه و مجموعههای فرهنگی، کارشناس موزه یا نیروی پروژهای ممکن است در ثبت، آمادهسازی نمایشگاه، ارتباط با بازدیدکننده و نگهداری اطلاعات اثر همکاری کند. شرایط استخدام و شرح وظایف به نهاد و آگهی بستگی دارد و مدرک بهتنهایی تضمینکننده ورود نیست. در خوداشتغالی نیز هنرمند باید تولید، عکاسی، معرفی، قیمتگذاری، فروش و پیگیری سفارش را مدیریت کند.
مسیر تولید اثر
برای مسیر تولید اثر، کارفرما یا مشتری میتواند کارگاه صنایع دستی، گالری، مجموعهدار یا سفارشدهنده خصوصی باشد. کارهای روزمره شامل طراحی، آمادهسازی مواد، اجرای اثر، اصلاح، ثبت فرایند و بستهبندی است. راه ورود معمولاً از تمرین زیر نظر استاد، ساخت مجموعه نمونهکار و پذیرش سفارشهای کوچک آغاز میشود.
وضعیت بازار کار
وضعیت کلی بازار کار رشته هنرهای اسلامی و ایرانی
در ایران، فرصتهای مرتبط با هنرهای اسلامی و ایرانی در بسیاری از موارد پروژهای، آموزشی یا مستقلاند و تعداد موقعیتهای استخدامی پایدار به نوع تخصص و شهر بستگی دارد. این جمعبندی یک برآورد کلی از ماهیت این حوزه است، نه آمار رسمی بازار کار. برای تصمیم دقیقتر، آگهیهای موزه، گالری، آموزشگاه، کارگاه صنایع دستی و پروژههای فرهنگی را در چند ماه بررسی کنید.
تأثیر جغرافیا بر بازار کار رشته
تهران و شهرهای تاریخی یا گردشگرپذیر ممکن است بهدلیل تراکم بیشتر نهادهای فرهنگی، بازارهای صنایع دستی و رویدادها فرصتهای قابل مشاهدهتری داشته باشند، اما این گزاره جایگزین بررسی آگهیهای واقعی نیست. در شهرهای دیگر نیز آموزش، تولید سفارشی و فروش مستقیم ممکن است، بهشرط آنکه تقاضای محلی و کانال فروش را آزمایش کنید.
نیازهای بازار کار رشته هنرهای اسلامی و ایرانی
در آگهیها و فراخوانهای مرتبط، عنوان شغلی و سطح تجربه اهمیت دارد. در فهرست زیر، نیازهای لازم برای ورود به هریک از مسیرهای شغلی این رشته را آوردهایم.
موقعیتهای اجرایی: مهارت عملی و نمونهکار میخواهند.
موقعیتهای پژوهشی و موزهای: به تحصیلات مرتبط، توان مستندسازی و گاهی سابقه پژوهش نیاز دارند.
همکاریهای پروژهای: کیفیت نمونهکار و توان انجام سفارش از مدرک بهتنهایی تعیینکنندهتر است.
باید توجه کنید که موارد بالا به کارفرما و شرح موقعیت نیز وابسته است.
درآمد و عوامل مؤثر بر آن
عوامل تأثیرگذار بر درآمد رشته هنرهای اسلامی و ایرانی
درآمد در این حوزه به موارد زیر وابسته است.
نوع فعالیت
کیفیت
تعداد نمونهکار
تخصص انتخابشده
شهرت حرفهای
توانایی جذب سفارش
شهر
شبکه ارتباطی
توان عکاسی و معرفی اثر
حضور در بازار صنایع دستی
مهارت مدیریت سفارش
فروش اثر مستقل، تدریس، همکاری پروژهای با موزه یا مرکز فرهنگی و استخدام سازمانی، الگوهای درآمدی متفاوتی دارند. برای مثال، کارگاه شخصی میتواند اختیار و امکان رشد بیشتری ایجاد کند اما هزینه مواد، ابزار، فضای کار و نوسان فروش را هم به همراه دارد.
چشمانداز آینده
روندهای رشد اشتغال در رشته هنرهای اسلامی و ایرانی
در فهرست زیر، سه روند موجود برای احتمال افزایش موقعیتهای شغلی رشته هنرهای اسلامی و ایرانی را آوردهایم.
دیجیتالی شدن بخشی از معرفی و آرشیو آثار
انتشار محتوای آموزشی در شبکههای اجتماعی
استفاده از فروشگاههای آنلاین برای دسترسی به مشتری خارج از شهر
شدت و دوام این روندها به زیرساخت، توان فروش، اعتماد مخاطب و سیاست هر نهاد بستگی دارد و نباید آنها را معادل رشد قطعی اشتغال دانست.
نحوه استفاده از فناوری در مشاغل مرتبط با رشته
در سناریوی محتمل برای موزهها و مراکز فرهنگی، ابزارهای تصویربرداری، آرشیو دیجیتال و روایت آنلاین دامنه ارائه آثار را بیشتر میکنند بااینحال، شناخت تاریخی، مهارت هنری و اصول مستندسازی همچنان پایه کار هستند. استفاده از این ابزارها باید با رعایت اصالت اثر، حقوق مالکیت فکری و پرهیز از نسبتدادن نادرست آثار همراه باشد.
مهارتهای افزایشدهنده موقعیتهای شغلی
برای افزایش انعطاف شغلی، ترکیب یک مهارت سنتی با پژوهش، آموزش، بازاریابی فرهنگی یا ارائه دیجیتال منطقیتر از اتکا به مدرک بهتنهایی است. میزان فایده این ترکیب به کیفیت اجرا و تقاضای واقعی برای تخصص انتخابشده بستگی دارد.
ادامه تحصیل در هنرهای اسلامی و ایرانی
ادامه تحصیل در ایران
رشتهها و گرایشهای مرتبط برای ادامه تحصیل
در ایران، برخی مسیرهای ادامه تحصیل مانند پژوهش هنر، هنر اسلامی، تاریخ هنر، مرمت و حفاظت میراث فرهنگی و موزه به حوزه این رشته نزدیکاند، اما عنوان رسمی رشته، گرایش و مقطع آنها باید جداگانه بررسی شود. وجود یک عنوان در دانشگاهی خاص به معنی ارائه آن در همه دانشگاهها نیست.
تفاوت حوزههای مختلف ادامه تحصیل
در فهرست زیر مشخص کردهایم که هر حوزه تحصیلی برای چه افرادی مناسب است.
پژوهش هنر و تاریخ هنر: برای کسانی مناسبتر است که به تحلیل آثار، آرشیو و نوشتن مقاله علاقه دارند.
مرمت و حفاظت میراث فرهنگی: به دانش فنی و کار با مواد و آثار نیاز دارد.
موزه: به موضوعاتی مانند ثبت، مستندسازی و مدیریت مجموعه نزدیک است.
دکتری: بیشتر برای پژوهش دانشگاهی، تدریس و فعالیت تخصصی در نهادهای علمی و فرهنگی مناسب است.
تفاوت در مقطع دانشگاهی
برای هر سال تحصیلی، دفترچه آزمون و صفحه رسمی دانشگاه مقصد را بررسی کنید تا عنوان دقیق رشته، گرایش، شرایط شرکت و ظرفیت مشخص شود. «هنر اسلامی» ممکن است در یک دانشگاه عنوان رشته یا برنامه تحصیلات تکمیلی باشد و در دانشگاهی دیگر بهصورت حوزه پژوهشی یا درس ارائه شود.
ادامه تحصیل در خارج از کشور
مسیرهای موجود برای ادامه تحصیل در خارج از کشور
برای متقاضی ایرانی، چهار مسیر قابل جستوجو برای ادامه تحصیل وجود دارد که آنها را در فهرست زیر آوردهایم.
برنامههای پژوهشی تاریخ هنر
مطالعات هنر اسلامی
برنامههای موزه و میراث فرهنگی
برنامههای عملی هنرهای سنتی یا حفاظت آثار
مسیر پژوهشی معمولاً به پروپوزال، سابقه نوشتاری و توان خواندن منابع نیاز دارد؛ مسیر عملی یا حفاظت ممکن است پورتفولیو، نمونه کارگاهی یا ارزیابی مهارت بخواهد.
مدارک و سوابق لازم برای ادامه تحصیل در خارج
زبان برنامه را از صفحه رسمی دانشگاه بررسی کنید. برنامههای انگلیسی به مدرک زبان انگلیسی نیاز دارند و برنامههای محلی ممکن است زبان کشور مقصد یا زبان تخصصی دیگری بخواهند. برای مسیرهای عملی، پورتفولیویی شامل تصاویر واضح، توضیح مواد و فرایند، تاریخ اجرای آثار و انتخاب منسجم نمونهها آماده کنید؛ برای مسیرهای پژوهشی، مقاله، فهرستنویسی اثر یا پروژه مستندسازی میتواند مناسبتر باشد.
شرایط کمکهزینه رشته هنرهای اسلامی و ایرانی
گزینههای تأمین مالی معمولاً شامل بورسیه دانشگاه، کمکهزینه پژوهشی، دستیار آموزشی یا پژوهشی و منابع شخصی است و شرایط آن به دانشگاه و برنامه بستگی دارد. بورسیه کامل را قطعی فرض نکنید. شهریه، هزینه زندگی، امکان کار دانشجویی، ویزا و مهلت درخواست را فقط از صفحه رسمی دانشگاه و نهاد مربوط بررسی کنید. تناسب استاد و پروژه از نام کشور مهمتر است.
ارزیابی مزایا و چالشهای رشته
انتخاب هنرهای اسلامی و ایرانی نیازمند توجه همزمان به فرصتها و دشواریهای آن است؛ در ادامه، مهمترین موارد در دو بخش آمدهاند.
مزایای رشته
-
پیوند تمرین عملی و شناخت تاریخی
رشته هم مهارت ساخت و طراحی را پرورش میدهد و هم زمینه فرهنگی و تاریخی اثر را توضیح میدهد.
-
امکان ساخت هویت حرفهای مستقل
دانشجو میتواند با توسعه یک سبک و مجموعهنمونهکار، مسیر سفارشپذیری یا کارگاه شخصی را دنبال کند.
-
ارتباط با میراث فرهنگی ایران
مطالعه آثار تاریخی، موزهها و هنرهای سنتی برای کسانی که به فرهنگ ایران علاقه دارند، تجربهای تخصصی فراهم میکند.
-
تنوع مسیرهای کاری
علاوه بر تولید اثر، پژوهش، آموزش، موزه، نمایشگاه، تولید محتوای فرهنگی و صنایع دستی نیز مسیرهای ممکن هستند.
چالشهای رشته
-
بازار استخدام محدود
فرصتهای استخدامی پایدار نسبت به تعداد فارغالتحصیلان محدود است و بسیاری از افراد باید مسیر پروژهای یا مستقل بسازند.
-
وابستگی شدید به نمونهکار
مدرک بدون مجموعه آثار باکیفیت، سابقه نمایش یا تجربه عملی معمولاً برای ورود به بازار کافی نیست.
-
تمرین طولانی و جزئیاتمحور
نگارگری، تذهیب و کتابآرایی به تمرکز و تکرار زیادی نیاز دارند و پیشرفت سریع یا نتیجه فوری معمول نیست.
-
نوسان درآمد و هزینه تولید
قیمت مواد، زمان اجرای اثر و تعداد سفارشها نوسان دارد؛ راهاندازی کارگاه نیز سرمایه و مدیریت فروش میخواهد.
-
تفاوت امکانات دانشگاهها
کیفیت کارگاه، استاد، دسترسی به مجموعههای مطالعاتی و ارتباط با بازار میان دانشگاهها یکسان نیست.
فاصله دانشگاه تا بازار کار
تفاوت دانشگاه و بازار کار
دانشگاه معمولاً مبانی نظری، تاریخ هنر و برخی مهارتهای کارگاهی را آموزش میدهد اما بازار به خروجیهایی مانند موارد زیر نیاز دارد.
نمونهکار قابل ارائه
عکاسی و آرشیو اثر
شناخت مواد
قیمتگذاری
ارتباط با مشتری
فروش و تولید محتوای فرهنگی
تمرینهای لازم در زمان دانشگاه
اگر هفتهای ۶ تا ۸ ساعت خارج از کلاس تمرین میکنید، در یک بازه ۳ تا ۶ ماهه هدف واقعبینانه میتواند ساخت یک مجموعه ۸ تا ۱۲ اثر مرتبط باشد. هر اثر باید تصویر واضح، تاریخ اجرا، اندازه، مواد، عنوان، توضیح کوتاه ایده و ثبت چند مرحله از فرایند داشته باشد. این تعداد معیار استخدام نیست. معیار شروع برای ارزیابی پیشرفت و دریافت بازخورد است.
ویژگیهای نمونهکار قابل قبول
آرشیو قابل قبول باید فایلهای نامگذاریشده و پشتیبان داشته باشد، عکسها نور و وضوح کافی داشته باشند و مجموعه، مهارت شما را در چند تمرین مرتبط نشان دهد. برای سنجش ارائه، نمونهکار را به یک مدرس یا هنرمند باتجربه نشان دهید و بررسی کنید آیا در کمتر از چند دقیقه میتوان موضوع، نقش شخصی شما و کیفیت اجرا را فهمید.
شرایط کارآموزی مناسب
کارآموزی در کارگاه هنرمند، موزه، گالری یا مرکز فرهنگی را فقط به گرفتن گواهی محدود نکنید. هدف باید یادگیری سفارش، نگهداری اثر، ارائه و تعامل با مخاطب باشد. همزمان طراحی، عکاسی محصول، ویرایش تصویر، نوشتن متن معرفی اثر، مدیریت صفحه حرفهای و مبانی فروش آنلاین را یاد بگیرید.
پرسشهای رایج درباره هنرهای اسلامی و ایرانی
اگر درباره این رشته پرسشی دارید، ممکن است پاسخ آن را در میان موارد زیر پیدا کنید.
رشته هنرهای اسلامی و ایرانی با کدام گروه کنکور انتخاب میشود؟
مسیر پذیرش به عنوان دقیق برنامه و دانشگاه بستگی دارد. گروه آزمایشی، آزمون عملی و سایر شرایط را باید در دفترچه همان سال سازمان سنجش بررسی کنید.
آیا برای ورود به این رشته باید از قبل نقاش حرفهای باشم؟
خیر، اما علاقه و آمادگی برای تمرین طراحی و کار دقیق ضروری است. بدون تمرین منظم، پیشرفت در دروس عملی دشوار میشود.
بازار کار هنرهای اسلامی و ایرانی چطور است؟
بخشی از بازار پروژهای، آموزشی یا مستقل است و فرصتها به تخصص، شهر و نوع کارفرما بستگی دارد. نمونهکار و مهارت عملی در بسیاری از موقعیتها مهماند.
آیا این رشته فقط برای کار در موزه مناسب است؟
خیر. تولید اثر، آموزش، پژوهش، گالری، صنایع دستی، تولید محتوای فرهنگی و کارگاه شخصی نیز مسیرهای ممکن هستند.
آیا بدون علاقه به تاریخ و ادبیات میتوان در این رشته موفق شد؟
ممکن است، اما بیعلاقگی جدی به مطالعه تاریخی و متون فرهنگی بخشی از دروس و کار پژوهشی را برای شما دشوار میکند.
برای ادامه تحصیل، پورتفولیو لازم است؟
برای مسیرهای عملی معمولاً پورتفولیو اهمیت زیادی دارد؛ در مسیرهای پژوهشی، معدل، زبان، سابقه پژوهش و انگیزهنامه نیز مهم هستند.
آموزشهای مرتبط در فرادرس
-
آموزش هنر و تمدن اسلامی ۱ + گواهینامه
-
آموزش هنر و تمدن اسلامی ۲ + گواهینامه
-
آموزش نگارگری ایرانی، نقش گل و مرغ + گواهینامه
-
آموزش هندسه نقوش در هنرهای سنتی ایران
-
آموزش هندسه نقوش در صنایع دستی ایران
-
آموزش سبک شناسی معماری ایرانی + گواهینامه
-
آموزش مبانی هنرهای تجسمی ۱ + گواهینامه
-
آموزش مبانی هنرهای تجسمی ۲ + گواهینامه
-
آموزش مقدماتی آینه کاری اسلامی + گواهینامه
-
خوشنویسی چیست و چه انواعی دارد؟ + راهنمای شروع یادگیری