معرفی
داروسازی رشتهای میانرشتهای در حوزه سلامت است که از شیمی، زیستشناسی، فیزیولوژی و علوم بالینی برای شناخت، ساخت، ارزیابی و مصرف ایمن دارو استفاده میکند. دانشجو فقط نام داروها را حفظ نمیکند. بلکه میآموزد ماده موثره دارو چگونه عمل میکند، چگونه به شکل قرص یا کپسول درمیآید و چه خطرهایی در مصرف نادرست آن وجود دارد.
داروسازی فقط به فعالیت در داروخانه محدود نمیشود. تولید دارو، کنترل کیفیت، پژوهش، ثبت و نظارت دارویی، داروهای زیستی و مشاوره درباره مصرف صحیح دارو، همگی از حوزههای مهم فعالیت داروسازان هستند. بااینحال، داشتن مدرک بهتنهایی مسیر شغلی مشخص یا درآمد بالا را تضمین نمیکند و انتخاب مسیر تخصصی پس از فارغالتحصیلی اهمیت زیادی دارد.
در رشته داروسازی چه میآموزید؟
در ایران، مسیر اصلی این رشته در مقطع دکتری حرفهای داروسازی طی میشود. سالهای ابتدایی بیشتر به دروس پایه و تخصصی آزمایشگاهی اختصاص دارد و در سالهای پایانی، کارآموزی و آموزشهای مرتبط با داروخانه، بیمارستان و صنعت اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در طول دوره تحصیل، دانشجویان معمولاً با موضوعات زیر سروکار دارند:
شیمی، زیستشناسی، فیزیولوژی و علوم دارویی
کار با مواد شیمیایی و تجهیزات آزمایشگاهی
گزارشنویسی و مستندسازی علمی
مطالعه منابع تخصصی انگلیسی
رعایت اصول ایمنی و استانداردهای حرفهای
کارآموزی در داروخانه، بیمارستان یا صنعت داروسازی
چرا رشته داروسازی اهمیت دارد؟
داروساز در زنجیره توسعه، تولید، کنترل کیفیت، توزیع و مصرف ایمن دارو نقش مهمی دارد. این نقش میتواند در داروخانه، بیمارستان، کارخانههای داروسازی، آزمایشگاههای کنترل کیفیت، مراکز پژوهشی یا واحدهای نظارت و ثبت دارو ایفا شود.
بنابراین، اهمیت این رشته تنها به تحویل دارو به بیمار محدود نیست و بخش مهمی از نظام سلامت و صنعت دارویی را پوشش میدهد.
نامهای دیگر این رشته و یا رشتههای خیلی نزدیک به آن در ادامه آمدهاند:
- داروسازی
- علوم دارویی
- Pharmaceutical Sciences
انتخاب این رشته برای ورود به دانشگاه
این رشته مناسب چه کسانی است؟
رشته داروسازی برای کسانی مناسب است که به شیمی و زیستشناسی علاقه دارند، از کار دقیق و مرحلهبهمرحله خسته نمیشوند و میتوانند حجم زیادی از مطالب علمی را در چند سال پیوسته مطالعه کنند.
ویژگیهای مهم برای موفقیت در این رشته
علاقه به شیمی و زیستشناسی
توانایی مطالعه حجم زیادی از مطالب علمی
توانایی خواندن منابع انگلیسی
دقت در محاسبه و برچسبخوانی
مسئولیتپذیری
ارتباط محترمانه با بیمار و اعضای تیم درمان
اگر از آزمایشگاه، مواد شیمیایی یا مطالعه طولانی بیزارید، انتخاب داروسازی صرفاً به دلیل عنوان اجتماعی یا تصور درآمد بالا میتواند ناامیدکننده باشد.
همچنین این رشته برای کسی که فقط به ارتباط مستقیم و روزانه با بیمار علاقه دارد، شاید بهاندازه پزشکی یا پرستاری مناسب نباشد. زیرا بخشی از مسیر داروسازی به صنعت، آزمایشگاه، اسناد فنی و کنترل کیفیت مربوط میشود.
دروس مؤثر دبیرستان
داروسازی از گروه علوم تجربی پذیرش میگیرد و پایه دبیرستان در موفقیت دانشگاهی آن نقش مستقیم دارد.
شیمی: مهمترین پایه برای فهم ساختار مواد، واکنشها، شیمی آلی، شیمی تجزیه و شیمی دارویی است.
زیستشناسی: در یادگیری سلول، ژنتیک، میکروبشناسی، فیزیولوژی و سازوکار بیماریها به کار میآید.
فیزیک: برای برخی مباحث فیزیک دارویی، روشهای اندازهگیری و فهم رفتار مواد مفید است.
ریاضی: در محاسبه غلظت، دوز، رقت، آمار و تحلیل نتایج آزمایشگاهی کاربرد دارد. لازم نیست ریاضیدان باشید، اما بیتوجهی کامل به آن مشکلساز میشود.
زبان انگلیسی: بسیاری از منابع، بروشورها، مقالات و دستورالعملهای دارویی به انگلیسی هستند. ضعف در این درس را باید از همان سالهای نخست جبران کنید.
تحصیل در این رشته
برای تصویر روشنتری از تحصیل در این رشته، گرایشها و درسهای اصلی آن را مرور کنید.
گرایشها
-
فارماسیوتیکس (Pharmaceutics)
از رشتههای تحصیلات تکمیلی داروسازی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی است و بر طراحی شکل دارویی، فرمولاسیون، جذب و پایداری دارو تمرکز دارد. برای علاقهمندان به آزمایشگاه، فناوری دارویی و تولید صنعتی مناسبتر است.
-
شیمی دارویی (Medicinal Chemistry)
رشتهای در تحصیلات تکمیلی است و رابطه ساختار شیمیایی و اثر دارویی، طراحی ترکیبات جدید و بهینهسازی مواد مؤثره را بررسی میکند. . این گرایش از شیمی آلی، بیوشیمی و مدلسازی مولکولی برای توسعه داروهای جدید استفاده میکند.
-
فارماکوگنوزی (Pharmacognosy)
رشتهای در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی درباره مواد دارویی طبیعی، گیاهان دارویی، ترکیبات دریایی و شناسایی مواد مؤثره است. برای علاقهمندان به گیاهان دارویی، استخراج و پژوهش آزمایشگاهی انتخاب مناسبی است.
-
سمشناسی (Toxicology)
در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی، اثرهای زیانبار داروها، مواد شیمیایی و سموم را بررسی میکند. این مسیر به آزمایشگاه، ارزیابی خطر، مسمومیتها و پژوهش زیستپزشکی نزدیک است.
-
فارماکولوژی (Pharmacology)
رشتهای در تحصیلات تکمیلی درباره اثر دارو بر بدن و و پاسخهای فیزیولوژیک است. کسانی که به سازوکار اثر دارو، طراحی مطالعه و پژوهشهای پیشبالینی علاقه دارند، معمولا از این مسیر بهره بیشتری میبرند.
-
داروسازی بالینی (Clinical Pharmacy)
تخصص داروسازی است که بر انتخاب و پایش دارو، تداخلها، عوارض و بهینهسازی درمان بیمار تمرکز دارد. این مسیر با محیط بیمارستان و همکاری با پزشکان و پرستاران ارتباط مستقیم دارد.
-
زیستفناوری دارویی (Pharmaceutical Biotechnology)
رشتهای در مقاطع تحصیلات تکمیلی است که تولید و ارزیابی داروهای زیستی، پروتئینهای درمانی و فناوریهای سلولی و مولکولی را بررسی میکند. علاقه به زیستشناسی مولکولی و کار پژوهشی برای این مسیر مهم است.
دروس دانشگاهی مهم
عنوان، تعداد واحدها و ترتیب درسها ممکن است با برنامه مصوب و دانشگاه محل تحصیل تفاوت داشته باشد، اما درسهای زیر از مهمترین درسهای دوره دکتری حرفهای داروسازی هستند.
دروس پایه
شیمی عمومی و شیمی آلی
شیمی تجزیه
فیزیک و ریاضی
زیستشناسی، بیوشیمی و میکروبشناسی
آناتومی، فیزیولوژی و ایمنیشناسی
دروس تخصصی داروسازی
شیمی دارویی
فارماکولوژی و فارماکوکینتیک
فارماکوگنوزی و داروهای طبیعی
فارماسیوتیکس و شکلهای دارویی
سمشناسی
کنترل میکروبی و کنترل فیزیکوشیمیایی دارو
اصول تولید و کنترل کیفیت دارو
دروس بالینی و حرفهای
بیماریشناسی و درمانشناسی
دارودرمانی و داروسازی بالینی
مسمومیتها و فوریتهای دارویی
قوانین و اخلاق حرفهای داروسازی
کارآموزی در داروخانه، بیمارستان و صنعت (بسته به برنامه آموزشی)
آینده شغلی
مسیرهای شغلی و صنایع مرتبط
فارغالتحصیلان داروسازی میتوانند در مسیرهای شغلی مختلف فعالیت کنند که در ادامه معرفی شده است.
داروخانه
مسیر داروخانه از کارآموزی و تجربه عملی در داروخانه آغاز میشود و میتواند به فعالیت بهعنوان داروساز داروخانه یا مسئول فنی برسد. تأسیس داروخانه و برخی مسئولیتهای حرفهای به ضوابط وزارت بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مربوط، سازمان غذا و دارو و سازمان نظام پزشکی وابسته است. بنابراین شرایط دقیق باید از مراجع رسمی و مقررات جاری بررسی شود.
بیمارستان
در بیمارستان، داروساز با پرونده دارویی، پایش تداخلهای دارویی، بررسی مصرف دارو و همکاری با پزشکان و پرستاران سروکار دارد. ورود به این مسیر معمولا به کارآموزی مرتبط، شناخت محیط بیمارستان و در برخی موقعیتها شرایط استخدامی همان مرکز نیاز دارد.
صنعت داروسازی
در صنعت، موقعیتهایی مانند تولید، کنترل کیفیت، تضمین کیفیت، تحقیق و توسعه و امور ثبت و مقررات دارویی وجود دارد. کارآموزی در کارخانه یا آزمایشگاه، توانایی مستندسازی، آشنایی با روشهای آزمون و درک الزامات سازمان غذا و دارو برای شروع این مسیر اهمیت دارد. تجربه اولیه نیز ممکن است از طریق کارآموزی، پروژه دانشگاهی یا استخدام در موقعیتهای کارشناسی به دست آید.
وضعیت بازار کار
بازار کار داروسازی در ایران به نوع نقش، شهر، سابقه کاری و وضعیت مجوزها وابسته است. داروخانه، شرکتهای تولید یا واردکننده دارو، کارخانهها، آزمایشگاههای کنترل کیفیت، بیمارستانها و واحدهای امور ثبت، هرکدام مسیرهای شغلی متفاوتی دارند و نمیتوان فرصتهای شغلی یا درآمد آنها را یکسان دانست.
در آگهیهای استخدامی حوزه تولید و کنترل کیفیت، وظایفی مانند نمونهبرداری، اجرای روشهای آزمون، ثبت نتایج، بررسی انحرافها و تهیه گزارش دیده میشود. نقشهای تضمین کیفیت نیز بیشتر با بازبینی مستندات، دستورالعملها، سوابق تولید و انطباق فرایندها سروکار دارند. در امور ثبت و مقررات دارویی، مطالعه پرونده فنی، آمادهسازی مستندات و پیگیری الزامات سازمان غذا و دارو اهمیت دارد.
داروخانه معمولا به مجوزها، مسئولیت حرفهای و توانایی ارتباط با بیمار نیاز دارد، در حالی که شرکتهای دارویی بیشتر بر مستندسازی، کیفیت و کار تیمی تأکید میکنند. همچنین تعداد فرصتهای شغلی در شهرها و دورههای مختلف یکسان نیست. بنابراین برای ارزیابی واقعبینانه بازار کار، بهتر است آگهیهای همان شهر و نقش را در بازه زمانی مناسب بررسی کنید، نه اینکه یک مسیر را برای همه مناسب بدانید.
درآمد و عوامل مؤثر بر آن
درآمد داروسازان به نوع فعالیت، شهر، سابقه، مسئولیت حرفهای، مالکیت یا شراکت در داروخانه و شرایط محل کار بستگی دارد. برای مثال، شرایط درآمدی داروسازی که بهصورت حقوقبگیر در داروخانه فعالیت میکند، با صاحب داروخانه، مسئول فنی کارخانه یا کارشناس شرکت دارویی یکسان نیست.
در صنعت داروسازی، تخصص در حوزههایی مانند تولید، کنترل کیفیت، تضمین کیفیت، امور ثبت و مقررات یا تحقیق و توسعه میتواند بر مسیر رشد شغلی اثر بگذارد. همچنین مهارت ارتباط با پزشکان و مشتریان برای برخی موقعیتهای تجاری اهمیت بیشتری دارد، در حالی که در نقشهای آزمایشگاهی، دقت، مستندسازی و تسلط بر روشهای کنترل کیفیت نقش پررنگتری ایفا میکنند.
راهاندازی داروخانه یا کسبوکار سلامت نیز به سرمایه، مجوز، مدیریت و پذیرش ریسک نیاز دارد و نباید از نظر درآمد با موقعیتهای استخدامی مقایسه مستقیم شود.
چشمانداز آینده
در سالهای آینده، داروهای زیستی، محصولات نوترکیب، تولید داخلی مواد مؤثره و افزایش توجه به کیفیت و زنجیره تأمین میتوانند بر صنعت دارویی ایران اثر بگذارند. البته شدت و زمان اثرگذاری این روندها به سیاستهای دارویی، سرمایهگذاری، مجوزها و توان تولید داخلی وابسته است.
در صنعت، این تغییرات میتوانند نیاز به مستندسازی، کنترل فرایند، تضمین کیفیت و آشنایی با مقررات را افزایش دهند. در پژوهش نیز تحلیل مقاله، طراحی آزمایش و کار با داده اهمیت بیشتری پیدا میکند. در مسیر بالینی، پایش ایمنی دارو، بررسی تداخلهای دارویی و ارتباط مؤثر با تیم درمان همچنان به قضاوت حرفهای داروساز وابسته خواهد بود.
هوش مصنوعی و سامانههای داده نیز ممکن است در کشف دارو، تحلیل مقاله و پایش ایمنی نقش بیشتری پیدا کنند، اما استفاده قابل اعتماد از آنها همچنان به دادههای معتبر و نظارت متخصص نیاز دارد. برای دانشجویان داروسازی، تقویت زبان انگلیسی، اصول پژوهش، مستندسازی و کسب تخصص در یک حوزه مشخص، از عملیترین راههای آمادگی برای این تغییرات است.
ادامه تحصیل در داروسازی
ادامه تحصیل در ایران
مسیر اصلی ورود به داروسازی در ایران، دکتری حرفهای داروسازی است. پس از آن، امکان ادامه تحصیل در مقاطع مختلف وجود دارد که در ادامه معرفی شده است.
مقاطع و مسیرهای تحصیلی
دکتری تخصصی (PhD)
تخصص داروسازی
کارشناسی ارشد در برخی رشتههای مرتبط
گرایشها و رشتههای مرتبط
فارماسیوتیکس
شیمی دارویی
فارماکوگنوزی
سمشناسی
فارماکولوژی
صنایع دارویی
کنترل مواد خوراکی و آشامیدنی
زیستفناوری دارویی
تفاوت تخصص و دکتری تخصصی
تخصص داروسازی بالینی با دکتری تخصصی (PhD) یکسان نیست. تخصص داروسازی بالینی مسیر حرفهایتری برای کار تخصصی با درمان و بیمارستان است، در حالی که دکتری تخصصی معمولاً بر پژوهش، آموزش و تولید دانش در یک حوزه تمرکز دارد.
نام رشته، ظرفیت، مواد آزمون و شرایط پذیرش هر مسیر ممکن است تغییر کند.
نکات مهم
برای اطلاع از شرایط همان سال، دفترچهها و اطلاعیههای مرکز سنجش آموزش پزشکی وزارت بهداشت را بررسی کنید.
ظرفیت و شرایط پذیرش به دفترچه رسمی سال پذیرش وابسته است.
سابقه پژوهشی، پایاننامه قوی، مقاله و توانایی مطالعه منابع انگلیسی در بسیاری از مسیرهای پژوهشی مزیت مهمی محسوب میشود.
ادامه تحصیل در خارج از کشور
مسیر پژوهشی با مسیر اخذ مجوز حرفهای تفاوت دارد. برای برنامههای علوم دارویی، شیمی دارویی، فارماکولوژی، فارماسیوتیکس، داروهای زیستی و حوزههای نزدیک، دانشگاه مقصد معمولا موارد زیر را بررسی میکند.
سوابق تحصیلی
پایاننامه
تجربه آزمایشگاهی
توصیهنامه
انگیزهنامه
مدرک زبان
شرایط دریافت کمکهزینه نیز به دانشگاه، استاد، پروژه و بودجه همان دوره وابسته است.
فعالیت حرفهای و بالینی
برای کار در داروخانه یا فعالیت بالینی، باید مقررات رسمی کشور مقصد را بهصورت جداگانه بررسی کنید. ارزیابی مدرک، زبان حرفهای، آزمون، دوره تطبیقی و ثبت در نهاد تنظیمگر ممکن است لازم باشد، اما جزئیات در کشورها و حتی ایالتها یا استانهای مختلف یکسان نیست. پیش از اقدام، فقط به اطلاعات نهاد رسمی داروسازی یا تنظیمگر سلامت همان کشور استناد کنید.
مدارک موردنیاز
برای متقاضیان ایرانی، معمولاً این مدارک باید با الزامات دانشگاه یا نهاد ارزیاب مقصد تطبیق داده شوند:
مدارک دانشگاهی
ریزنمرات
ترجمه رسمی مدارک
سوابق کارآموزی
مستندات پژوهشی
پذیرش یا دریافت حمایت مالی کامل تضمینشده نیست و هزینههای زندگی، ویزا و امکان کار نیز باید بهصورت جداگانه بررسی شوند.
ارزیابی مزایا و چالشهای رشته
برای ارزیابی بهتر این رشته، باید مزایا و چالشهای آن را در کنار یکدیگر بررسی کرد.
مزایای رشته
-
تنوع مسیرهای شغلی
داروسازی فقط به کار در داروخانه محدود نیست و فارغالتحصیلان میتوانند در حوزههایی مانند صنعت دارو، بیمارستان، پژوهش، کنترل کیفیت، تضمین کیفیت و امور ثبت فعالیت کنند.
-
پیوند مستقیم با سلامت
دانش دارویی در کاهش خطاهای مصرف، شناخت تداخلها و توضیح درست شیوه مصرف به بیمار کاربرد واقعی دارد.
-
امکان تخصصیشدن
داروسازی مسیرهای تخصصی مختلفی مانند داروسازی بالینی، شیمی دارویی، فارماکولوژی، فارماسیوتیکس و زیستفناوری دارویی دارد که امکان تمرکز روی حوزه مورد علاقه را فراهم میکند.
-
کاربرد گسترده علوم پایه
این رشته از دانش شیمی، زیستشناسی و علوم پزشکی برای حل مسائل مرتبط با دارو استفاده میکند و کاربردهای گستردهای در پژوهش و صنعت دارد.
چالشهای رشته
-
دوره تحصیل طولانی و فشرده
دوره داروسازی شامل حجم زیادی از دروس پایه، تخصصی و کارآموزی است و نیازمند مطالعه مداوم و پیوسته در چند سال تحصیل است.
-
رقابت برای موقعیت مطلوب
اگرچه مسیرهای شغلی متنوعی وجود دارد، اما رسیدن به موقعیتهای مطلوب در برخی حوزهها مانند صنعت، پژوهش یا موقعیتهای تخصصی میتواند رقابتی باشد.
-
مسئولیت و خطای کمتحمل
داروساز با سلامت افراد سروکار دارد و دقت در بررسی دارو، دوز مصرف، تداخلها و اطلاعات دارویی اهمیت زیادی دارد. اشتباه در نام، مقدار، تداخل یا شیوه مصرف دارو میتواند پیامد جدی داشته باشد و دقت مداوم لازم است.
-
وابستگی به مقررات و مجوز
فعالیت داروخانه و برخی مسئولیتهای حرفهای به ضوابط وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو وابسته است.
-
فاصله میان دانشگاه و کار عملی
دانشجوی داروسازی ممکن است برای استخدام صنعتی، مستندسازی، تجهیزات آزمایشگاهی و نرمافزارهای کاری به آموزش تکمیلی نیاز داشته باشد.
فاصله دانشگاه تا بازار کار
دانشگاه پایه علمی و حرفهای مهمی برای داروسازی ایجاد میکند، اما همه نیازهای استخدامی صنعت و داروخانه را به یک اندازه پوشش نمیدهد. دروس نظری ممکن است دانشجو را با اصول فارماکولوژی و فرمولاسیون آشنا کنند، اما کارفرما در صنعت به تجربه در زمینههایی مانند مستندسازی، کنترل کیفیت، کار با دستورالعملها، تحلیل داده و رعایت الزامات تولید نیز توجه دارد.
راههای کاهش فاصله دانشگاه تا کار
برای کاهش این فاصله، دانشجو باید علاوه بر دروس دانشگاهی، تجربه عملی و مهارتهای مرتبط با مسیر شغلی موردنظر خود را بهتدریج تقویت کند. در ادامه این راهکارها را توضیح میدهیم.
تقویت مهارتهای علمی و تخصصی
اگر در سالهای نخست تحصیل هستید، میتوانید زمان مشخصی را برای موارد زیر اختصاص دهید:
زبان انگلیسی تخصصی
جستوجوی مقالههای علمی
گزارشنویسی
کسب تجربه عملی
از سالهای میانی، پس از گذراندن دروس پایه مرتبط و با هماهنگی دانشگاه و محل کارآموزی، میتوان یک دوره مشاهده یا کارآموزی هدفمند را در مسیرهای زیر دنبال کرد:
داروخانه
آزمایشگاه
کارخانه داروسازی
مشاهده محیط کار با کارآموزی رسمی و مجاز یکسان نیست و فعالیت عملی باید زیر نظر مسئول مربوط انجام شود.
انجام پروژه قابل ارائه
برای داشتن یک پروژه قابل ارائه، بهتر است موارد زیر مشخص باشند:
یک پرسش مشخص
حداقل ۳ منبع معتبر
روش تحلیل روشن
جدول یا نمودار قابل بررسی
گزارش ۵ تا ۱۰ صفحهای با ارجاع کامل
نمونه پروژه میتواند شامل موارد زیر باشد:
مرور مستند یک ماده مؤثره
مقایسه شکلهای دارویی
گزارش کنترل کیفیت بر اساس منابع معتبر
پروژه باید شامل فایل منابع، روش کار و نتیجه قابل دفاع باشد و جای تجربه رسمی کاری را نمیگیرد.
پرسشهای رایج درباره داروسازی
در این بخش، به تعدادی از پرسشهای رایج درباره این رشته پاسخ داده شده است.
داروسازی با کدام گروه کنکور پذیرش دارد؟
مسیر اصلی ورود به دکتری حرفهای داروسازی از گروه علوم تجربی است. شرایط و جزئیات پذیرش هر سال در دفترچه سازمان سنجش اعلام میشود.
آیا برای داروسازی باید در ریاضی قوی باشم؟
ریاضی در حد محاسبات دارویی، رقت، دوز دارو و آمار لازم است. اما شیمی، زیستشناسی و مطالعه دقیق نقش پررنگتری دارند.
بازار کار داروسازی در ایران چگونه است؟
بازار کار داروسازی در ایران چندمسیره اما رقابتی است. شرایط داروخانه، بیمارستان و صنعت به شهر، نقش، مجوزها، تجربه و مهارتهای موردنیاز همان موقعیت بستگی دارد.
آیا فارغالتحصیل داروسازی حتماً باید داروخانه تأسیس کند؟
خیر. داروخانه فقط یکی از مسیرهاست و صنعت، بیمارستان، کنترل کیفیت، امور مقرراتی و پژوهش نیز گزینههای دیگر هستند.
آیا داروسازی برای مهاجرت مناسب است؟
برای تحصیل پژوهشمحور مناسب است، اما کار بهعنوان داروساز در کشور مقصد معمولاً به ارزیابی مدرک، زبان و مراحل قانونی نیاز دارد.
کارآموزی داروسازی را از چه زمانی شروع کنم؟
پس از گذراندن دروس پایه مرتبط، معمولا از سالهای میانی یا حدود ترم پنجم به بعد میتوانید کارآموزی هدفمند را شروع کنید. مشاهده محیط کار با کارآموزی رسمی و مجاز یکسان نیست. فعالیت عملی باید با هماهنگی دانشگاه و زیر نظر مسئول مربوط انجام شود.
آموزشهای مرتبط در فرادرس
-
دروس رشته شیمی – از عمومی و پایه تا تخصصی و اختیاری گرایشها | فرادرس
-
دروس رشته علوم پزشکی و زیستی – از عمومی و پایه تا تخصصی و اختیاری گرایشها | فرادرس
-
آموزش شیمی دارویی ۱ – جامع و با نکات مهم
-
آموزش شیمی دارویی ۲ – جامع و کاربردی
-
آموزش کنترل کیفی در آزمایشگاه داروسازی + دستورات اجرایی + گواهینامه
-
آموزش اعتبارسنجی روش های تحلیلی در آزمایشگاه داروسازی + روششناسی و پروتکل
-
آموزش سم شناسی بالینی – تشخیص و درمان – بخش یکم (رایگان)
-
آموزش فارماکولوژی یا داروشناسی داروهای موثر بر دستگاه گوارش، خون و روماتولوژی + گواهینامه
-
آموزش داروهای موثر بر سیستم عصبی مرکزی | نوروفارماکولوژی – بخش یکم
-
آموزش اسانس گیری از گیاهان دارویی
-
آموزش رابطه کمی بین ساختار دارو با فعالیت زیستی و استفاده از کامپیوتر در شیمی دارویی (رایگان)