معرفی و تعریف
توسعه بازی مهارت ساخت نرمافزارهای تعاملی بلادرنگ است؛ نرمافزارهایی که باید ورودی بازیکن را دریافت کنند، وضعیت بازی را بهروزرسانی کنند، صحنه را نمایش دهند و در هر لحظه به رویدادهای گیمپلی (Gameplay) پاسخ دهند. این مهارت چرخه بازی (Game Loop)، حرکت و برخورد، قوانین بازی، رابط کاربری، صدا، ذخیرهسازی و آمادهسازی خروجی برای پلتفرم هدف را به هم متصل میکند.
توسعهدهنده بازی با استفاده از موتورهای بازیسازی مانند Unity و Unreal Engine، منطق و قابلیتهای مختلف بازی را پیادهسازی میکند و Assetها، یعنی فایلهای محتوایی مانند مدلهای سهبعدی، تصاویر، انیمیشنها، افکتهای صوتی و عناصر رابط کاربری را در کنار هم قرار میدهد تا یک بازی قابلاجرا شکل بگیرد. در Unity ،Prefab الگویی از یک آبجکت و اجزای آن است که میتوان از آن دوباره در بخشهای مختلف بازی استفاده کرد.
این مهارت را توسعهدهندگان بازی، برنامهنویسان گیمپلی و گاهی توسعهدهندگان واقعیت مجازی و واقعیت افزوده به کار میگیرند. خروجی کار فقط یک صحنه زیبا نیست؛ بازی باید قابل کنترل، پایدار، قابل Build، یعنی آماده دریافت خروجی اجرایی و متناسب با محدودیتهای دستگاه مقصد باشد.
اهمیت و کاربردها
چرا این مهارت مهم است؟
توسعه بازی، یکی از مهمترین وظایف توسعهدهنده بازی است؛ زیرا ساخت یک بازی نیازمند اتصال کد به بخشهایی مانند اجرای لحظهای بازی، صحنهها، ورودیهای کاربر، فایلهای محتوایی (Assetها) و خروجی نهایی است. یک خطا در مدیریت وضعیت بازی، برخورد اشیا یا زمانبندی رویدادها میتواند تجربه بازیکن را مختل کند، حتی اگر بخشهای گرافیکی بازی بهطور کامل آماده باشند.
برای ورود به شغل توسعهدهنده بازی، یک نمونهکار قابل اجرا معمولا راه مناسبی برای نشان دادن توانایی فنی شماست. نمونهکار باید فراتر از نمایش صحنه باشد؛ بازیکن بتواند بازی را اجرا و کنترل کند، قوانین برد و باخت را ببیند و شما بتوانید درباره ساختار کد، مدیریت وضعیت، خطاهای رفعشده و تصمیمهای مربوط به Build توضیح دهید.
نوع پروژه چگونه بر مهارتهای توسعهدهنده بازی اثر میگذارد؟
نوع محصول روی مهارتهای موردنیاز توسعهدهنده بازی تأثیر میگذارد. در یک استودیوی بازیسازی، تمرکز کار ممکن است بیشتر بر طراحی و اجرای قابلیتهای بازی، ساخت مراحل، بهبود عملکرد و همکاری با تیم هنری باشد. در پروژههای تعاملی مانند نمایشگاههای دیجیتال یا واقعیت مجازی، اتصال سختافزار، نحوه تعامل کاربر و اجرای پایدار برنامه نیز اهمیت زیادی دارد. در هر دو نوع پروژه، پیدا کردن و رفع خطاهای تکرارشونده و بهینهسازی بازی برای دستگاههای ضعیفتر، بخشی از وظایف روزمره است.
برآورد ۴۸۰ ساعت این صفحه، میانه بازه تقریبی ۴۳۰ تا ۵۳۰ ساعت برای فردی است که برنامهنویسی و شیءگرایی را میداند، یک موتور را انتخاب میکند و هفتهای حدود ۱۰ ساعت تمرین پروژهمحور دارد. یادگیری همزمان برنامهنویسی، کار با دو موتور، یا هدفگذاری بازی سهبعدی پیچیده و چندپلتفرمی، زمان بیشتری لازم دارد.
کاربردها
-
پیادهسازی قابلیتهای اصلی بازی
ساخت حرکت شخصیت، پرش، تیراندازی، جمعآوری آیتم، امتیازدهی، شکست و پیروزی با قوانین مشخص و قابل آزمون.
-
ساخت صحنه و مدیریت آبجکتها
چیدن محیط بازی، ایجاد شخصیتها و اشیای تعاملی، بارگذاری صحنهها و کنترل چرخه عمر آبجکتها در موتور بازی.
-
اتصال Assetها به گیمپلی
استفاده از مدل، تصویر، انیمیشن، صدا و افکتهای آماده در منطق بازی و رفع خطاهای مربوط به ارجاعها و تنظیمات آنها.
-
طراحی رابط کاربری درون بازی
ساخت منوی آغاز، نمایش جان و امتیاز، صفحه توقف، تنظیمات و بازخوردهای قابل فهم برای بازیکن.
-
آمادهسازی و انتشار نسخه آزمایشی
تهیه خروجی قابل نصب یا اجرا برای پلتفرم هدف، بررسی تنظیمات Build و آزمودن بازی روی دستگاه یا محیط واقعی.
-
بهینهسازی اجرای بازی
شناسایی افت نرخ فریم، مصرف زیاد حافظه یا بارگذاری کند و اصلاح منطق، Assetها یا تنظیمات صحنه.
ابزارهای مرتبط
پیشنیازها
موارد زیر پایههای لازم برای شروع را نشان میدهند.
- توانایی خواندن مستندات فنی انگلیسی
- رایانهای که بتواند موتور بازی انتخابی را اجرا کند
مسیر یادگیری توسعه بازی
-
۵۰ ساعت
پیشنیازها و مهارتهای برنامهنویسی و شیءگرایی را ارزیابی و تقویت کنید.
ابتدا با یک تمرین کوتاه، توانایی خود در متغیر، شرط، حلقه، تابع، آرایه، خطایابی، کلاس و شیء را بررسی کنید. با زبان مناسب موتور انتخابی کار کنید؛ برای Unity معمولا سیشارپ و برای Unreal Engine معمولا C++ یا Blueprint نقطه شروع است.
خروجی این گام یک برنامه کوچک است که چند شیء دارای وضعیت را ایجاد میکند، با ورودی کاربر وضعیت آنها را تغییر میدهد و خطاهای ساده آن را رفع میکند. اگر این خروجی را بدون الگوگیری مستقیم نمیسازید، پیش از ادامه مسیر شکافهای برنامهنویسی و شیءگرایی را جبران کنید.
-
۷۰ ساعت
چرخه اجرای بازی و زمانبندی حرکت را یاد بگیرید.
یاد بگیرید بازی چگونه در هر فریم ورودی را میخواند، وضعیت را تغییر میدهد و تصویر را بهروزرسانی میکند. تفاوت منطق وابسته به فریم و منطق وابسته به زمان را با حرکت مستقل از نرخ فریم تمرین کنید.
خروجی این گام صحنهای است که یک شخصیت در دو نرخ فریم متفاوت، در مدت زمان یکسان تقریبا یک مسافت را طی میکند. مقدار زمان و سرعت را ثبت کنید تا بتوانید مستقل بودن حرکت از نرخ فریم را بررسی کنید.
-
۱۰۰ ساعت
با یک موتور بازیسازی، نمونههای کوچک بسازید.
در یکی از موتورهای Unity یا Unreal Engine، ساخت پروژه، صحنه، آبجکت، کامپوننت، Prefab یا معادل آن، ورودی و اجرای بازی را تمرین کنید. در این مرحله ابزار را با ساخت چند نمونه کوتاه یاد بگیرید، نه با حفظ کردن پنلها و منوها.
خروجی این گام یک پروژه قابل اجرا با یک صحنه، یک شخصیت قابل کنترل، یک آبجکت تعاملی و یک Prefab یا معادل قابل استفاده مجدد است. پروژه باید پس از بستن و باز کردن دوباره موتور نیز بدون ارجاع ناقص اجرا شود.
-
۸۰ ساعت
منطق گیمپلی و مدیریت وضعیت بازی را پیادهسازی کنید.
برای یک بازی ساده، حالتهای شروع، بازی، توقف، باخت و پایان را تعریف کنید. حرکت، برخورد، امتیاز، جان، دشمن و قوانین پیروزی را به اجزای مستقل تقسیم کنید تا تغییر یک قابلیت، کل پروژه را شکننده نکند.
خروجی این گام یک ماشین حالت با پنج حالت مشخص است که بازیکن بتواند میان آنها حرکت کند. با یک فهرست آزمون، بررسی کنید توقف بازی ورودی گیمپلی را غیرفعال میکند، باخت امکان ادامه بازی را میبندد و شروع مجدد وضعیت لازم را بازنشانی میکند.
-
۷۰ ساعت
صحنه، رابط کاربری و Assetها را در یک تجربه منسجم ادغام کنید.
تصاویر، مدلها، انیمیشنها و صداها را وارد پروژه کنید و تنظیمات آنها را برای اجرای درست بررسی کنید. یک رابط کاربری شامل منو، نمایش امتیاز و صفحه پایان بسازید و بازخورد صوتی یا تصویری را به رویدادهای گیمپلی متصل کنید.
خروجی این گام یک بازی کوتاه است که منوی شروع، نمایش امتیاز، بازخورد برای جمعآوری آیتم و صفحه پایان دارد. همه Assetهای استفادهشده باید بدون فایل گمشده بارگذاری شوند و رخدادهای اصلی بازی بازخورد قابل مشاهده یا شنیدنی داشته باشند.
-
۶۰ ساعت
بازی را اشکالزدایی و برای دستگاه هدف بهینه کنید.
با ابزارهای موتور، خطاهای منطقی، ارجاعهای ناقص و رفتارهای غیرمنتظره را ردیابی کنید. نرخ فریم، مصرف حافظه و زمان بارگذاری را در صحنههای شلوغ بررسی کنید و پیش از افزودن جزئیات گرافیکی، گلوگاه، یعنی بخشی که بیشترین محدودیت عملکرد را ایجاد میکند، پیدا کنید.
خروجی این گام یک گزارش کوتاه از ابزار Profiler است که یک گلوگاه مشخص، اندازهگیری پیش از تغییر، اصلاح اعمالشده و نتیجه پس از تغییر را نشان میدهد. همچنین دستکم سه باگ بازتولیدپذیر را ثبت و وضعیت رفع آنها را مشخص کنید.
-
۵۰ ساعت
یک نسخه قابل ارائه Build و مستند کنید.
از پروژه برای یک پلتفرم مشخص خروجی بگیرید و آن را خارج از محیط توسعه آزمایش کنید. راهنمای کوتاه اجرا، کنترلها، هدف بازی و فهرست قابلیتهای پیادهسازیشده را بنویسید و کد پروژه را با Git منظم نگه دارید.
خروجی این گام یک Build قابل اجرا روی دستگاه یا محیط هدف، یک راهنمای کوتاه برای اجرا و کنترلها و مخزن Git با تاریخچه تغییرات معنادار است. بازی را روی محیطی غیر از محیط توسعه اصلی اجرا کنید تا وابستگیهای پنهان Build آشکار شود.
زمان تقریبی یادگیری
برآورد مجموع زمان آموزش، مطالعه و تمرین تا رسیدن به سطح کاربردی؛ بسته به پیشزمینه شما میتواند کمتر یا بیشتر باشد.
پروژههای تمرینی
موارد زیر تصویری کلی از این بخش برای این مهارت ارائه میکنند.
-
بازی دوبعدی جمعآوری سکه
توضیح پروژه: یک شخصیت قابل کنترل بسازید که در یک نقشه کوچک سکه جمع میکند، از موانع دوری میکند و با رسیدن به امتیاز هدف برنده میشود. منوی شروع، شمارنده امتیاز و صفحه پایان را اضافه کنید.
-
بازی Endless Runner ساده
توضیح پروژه: حرکت خودکار، پرش، تولید موانع، افزایش تدریجی دشواری و ثبت امتیاز را پیادهسازی کنید. رفتار بازی را در نرخ فریمهای متفاوت بررسی کنید.
-
بازی پازل مرحلهای
توضیح پروژه: حداقل سه مرحله با قوانین مشترک اما چیدمان متفاوت بسازید. سیستم بارگذاری مرحله، بازنشانی مرحله و ثبت وضعیت بازشدن مراحل را تمرین کنید.
-
نمونه سهبعدی هدفگیری و برخورد
توضیح پروژه: یک محیط سهبعدی کوچک با حرکت دوربین، هدفگیری، پرتابه و برخورد بسازید. عملکرد صحنه را با افزایش تعداد آبجکتها بررسی و یک گلوگاه را اصلاح کنید.
پرسشهای رایج درباره توسعه بازی
در این بخش، به تعدادی از پرسشهای رایج درباره این مهارت پاسخ داده شده است.
برای شروع توسعه بازی Unity بهتر است یا Unreal Engine؟
انتخاب به هدف شما بستگی دارد. Unity برای شروع با سیشارپ و ساخت نمونههای دوبعدی یا موبایل انتخاب رایجی است. Unreal Engine برای پروژههای سهبعدی و کار با ابزارهای بصری مناسب است، اما یادگیری آن میتواند منابع سختافزاری بیشتری لازم داشته باشد. در ابتدا یک موتور را انتخاب کنید و با آن پروژه کامل بسازید.
آیا برای توسعه بازی باید در طراحی گرافیک هم حرفهای باشم؟
خیر. توسعهدهنده بازی باید بتواند Assetها را وارد و در بازی استفاده کند، اما طراحی مدل، تصویر و انیمیشن معمولا متخصصهای جداگانه هستند. برای تمرین میتوانید از Assetهای مجاز و آماده استفاده کنید، ولی منبع و مجوز استفاده از آنها را بررسی کنید.
آیا ریاضیات برای توسعه بازی ضروری است؟
برای بازیهای دوبعدی ساده، مبانی مختصات، سرعت و زمان معمولا کافی است. برای بازیهای سهبعدی، فیزیک، دوربین، چرخش و نورپردازی، درک بردارها و مفاهیم ریاضی سهبعدی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
چگونه نمونهکار بسازم؟
بهجای چند پروژه نیمهکاره، دو یا سه بازی کوچک اما کامل بسازید. هر نمونه باید قابل اجرا باشد، کنترلها و هدف بازی را توضیح دهد و یک مخزن Git یا صفحه معرفی داشته باشد که سهم فنی شما را روشن کند.
آیا فقط ساخت بازی موبایل برای ورود به بازار کافی است؟
بازی موبایل مسیر مناسبی برای تمرین و برخی فرصتهای شغلی است، اما کافی بودن آن به آگهی هدف بستگی دارد. مهارتهای پایه مانند گیمپلی، اشکالزدایی، Build و بهینهسازی میان پلتفرمها قابل انتقالاند؛ نمونهکار را با نیاز نقش موردنظر هماهنگ کنید.
توسعه بازی با برنامهنویسی معمولی چه تفاوتی دارد؟
در توسعه بازی، کد باید در چرخه بلادرنگ اجرا شود و همزمان با ورودی، صحنه، صدا و وضعیت بازی تعامل کند. محدودیت نرخ فریم، حافظه، Assetها و تجربه بازیکن باعث میشود ساختار و آزمون کد اهمیت ویژهای داشته باشد.
آموزشهای مرتبط در فرادرس
-
آموزش پروژه محور یونیتی، ساخت بازی ماجرایی اندرویدی در Unity + گواهینامه
-
آموزش ساخت بازی سه بعدی تیراندازی اول شخص در Unreal Engine
-
آموزش ساخت بازی Platformer 2D در یونیتی Unity + گواهینامه
-
آموزش طراحی بازی با بلوپرینت ها در آنریل انجین + پروژه عملی + گواهینامه
-
آموزش پروژه محور سی شارپ #C و یونیتی Unity، بازی انگری بردز Angry Birds
-
آموزش طراحی سطوح سه بعدی در بازی سازی در Unity + گواهینامه
-
آموزش پروژه محور یونیتی، ساخت بازی شوتر آنلاین با Unity
-
آموزش پروژه محور یونیتی (Unity)، ساخت بسته اندروید (رایگان)
-
بازی سازی چیست؟، معرفی تکنولوژی ها و مهارت های لازم + راهنمای شروع
