CircleCI؛ پلتفرم CI/CD برای ساخت، آزمون و استقرار نرم‌افزار

معرفی

CircleCI پلتفرمی برای یکپارچه‌سازی و تحویل مستمر (Continuous Integration and Continuous Delivery یا CI/CD) است. تیم‌ها با تعریف مراحل پایپ‌لاین در فایل config.yml مشخص می‌کنند که پس از هر تغییر در کد، چه وابستگی‌هایی نصب شوند، چه آزمون‌هایی اجرا شوند و در صورت موفقیت، برنامه چگونه ساخته یا مستقر شود. ساختار پیکربندی و مفاهیم اصلی آن در مستندات رسمی CircleCI توضیح داده شده است.

تفاوت CircleCI Cloud و CircleCI Server چیست؟

CircleCI Cloud نسخه میزبانی‌شده این محصول است و برای تیم‌هایی مناسب‌تر است که می‌خواهند بدون مدیریت زیرساخت CI، پایپ‌لاین‌های خود را به‌سرعت راه‌اندازی و نگهداری کنند. CircleCI Server نیز برای سازمان‌هایی قابل‌بررسی است که به کنترل بیشتر بر محیط اجرا یا میزبانی داخلی سامانه نیاز دارند؛ البته در این حالت، مسئولیت عملیاتی زیرساخت، به‌روزرسانی و پایش آن بیشتر بر عهده سازمان خواهد بود. اگر هزینه اجرای سرویس، دسترسی به سرویس‌های خارجی، نیاز به کنترل کامل زیرساخت یا وابستگی به افزونه‌های خاص از عوامل تعیین‌کننده هستند، بهتر است گزینه‌های خودمیزبان و ابزارهای جایگزین را نیز مقایسه کنید.

این ابزار به مخزن کد متصل می‌شود و معمولاً با هر push یا درخواست ادغام (Pull Request)، یک گردش کار خودکار اجرا می‌کند. توسعه‌دهنده نتیجه ساخت و آزمون را در رابط CircleCI می‌بیند و در صورت شکست، لاگ مرحله مربوط را بررسی می‌کند. این فرایند کمک می‌کند خطاهای ادغام کد پیش از انتشار شناسایی شوند.

مهندسان دواپس و توسعه‌دهندگان بک‌اند، فرانت‌اند و موبایل از CircleCI استفاده می‌کنند؛ بااین‌حال، نگهداری پایپ‌لاین صرفاً بر عهده یک نفر نیست. تیم توسعه باید دستورهای ساخت، آزمون‌ها، متغیرهای محیطی و معیارهای انتشار سرویس را به‌روشنی تعریف و مستند کند. مهارت در کنترل نسخه، تست نرم‌افزار، اسکریپت‌نویسی و خودکارسازی برای طراحی و عیب‌یابی پایپ‌لاین اهمیت دارد. همچنین، در تیم‌هایی که سرویس‌های خود را در فضای ابری مستقر می‌کنند، آشنایی با مدیریت زیرساخت ابری برای طراحی مراحل استقرار و تعیین سطح دسترسی‌ها کاربردی است.

برای انتخاب جایگزین CircleCI چه ابزارهایی مناسب هستند و چه عواملی را باید بررسی کرد؟

GitLab می‌تواند برای تیمی مناسب باشد که می‌خواهد مخزن کد و CI/CD را در یک پلتفرم یکپارچه نگه دارد؛ در این انتخاب باید امکانات پلن و شیوه اجرای Runnerها را بررسی کرد. TeamCity گزینه دیگری برای تیم‌هایی است که به قابلیت‌های سرور CI و یکپارچگی‌های اکوسیستم JetBrains توجه دارند، اما هزینه و نگهداری آن باید جداگانه ارزیابی شود. Jenkins نیز در محیطی که کنترل کامل زیرساخت و افزونه‌های خاص لازم است، می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد.

برای تیم‌های ایرانی، پیش از مهاجرت به CircleCI Cloud یک پروژه آزمایشی اجرا کنید. اتصال مخزن و webhook، دسترسی اعضای تیم، محل نگهداری رازها، دسترسی به executorهای موردنیاز، امکان پرداخت سازمانی و مسیر جایگزین هنگام اختلال را با همان پروژه بررسی کنید. همچنین مطمئن شوید فرایند انتشار در صورت در دسترس نبودن سرویس، متوقف یا به روش کنترل‌شده دیگری انجام می‌شود.

ویژگی‌های کلیدی

برای آشنایی بهتر با این ابزار، توجه به موارد زیر می‌تواند مفید باشد.

  • پایپ‌لاین تعریف‌شده با کد

    تنظیمات ساخت، آزمون و استقرار در فایل config.yml داخل مخزن نگهداری می‌شود؛ بنابراین تغییرات پایپ‌لاین نیز مانند کد بازبینی و نسخه‌بندی می‌شوند.

  • گردش کار و وابستگی بین Jobها

    می‌توان کارهای اجرایی (Job‌ها) را برای نصب وابستگی، آزمون، ساخت تصویر و استقرار جدا کرد و ترتیب یا شرط اجرای آن‌ها را در یک گردش کار (workflow) تعیین کرد.

  • اجرای موازی و تقسیم آزمون‌ها

    CircleCI امکان اجرای هم‌زمان Job‌ها و تقسیم مجموعه آزمون را فراهم می‌کند تا بازخورد پایپ‌لاین‌های بزرگ سریع‌تر شود.

  • Executorهای متنوع

    Job‌ها می‌توانند در محیط‌های Docker، ماشین مجازی لینوکس، macOS یا ویندوز اجرا شوند؛ انتخاب محیط باید با نیاز ساخت و آزمون پروژه هماهنگ باشد.

  • کش و Workspace

    کش‌کردن وابستگی‌ها و انتقال خروجی بین Job‌ها می‌تواند زمان اجرای پایپ‌لاین را کاهش دهد، اما کلید کش باید با نسخه وابستگی‌ها طراحی شود.

  • Orbs برای اجزای تکراری

    Orbs بسته‌های قابل‌استفاده‌مجددی برای الگوهای رایج پایپ‌لاین هستند؛ مانند تعامل با سرویس‌های ابری یا ساخت و انتشار بسته. استفاده از آن‌ها نیاز به بررسی نسخه و سطح دسترسی دارد.

  • مدیریت متغیرها و اطلاعات حساس

    متغیرهای محیطی، contextها و سازوکارهای کنترل دسترسی برای نگهداری تنظیمات و رازهای استقرار در اختیار تیم قرار می‌گیرد؛ رازها نباید در config.yml ثبت شوند.

کاربردها

در ادامه، مهم‌ترین موارد این بخش به تفکیک معرفی شده‌اند.

  • اجرای آزمون با هر درخواست ادغام (Pull Request)

    تیم توسعه با هر درخواست ادغام، وابستگی‌ها را نصب می‌کند و آزمون‌های واحد، یکپارچه یا بررسی کیفیت کد را اجرا می‌کند تا نتیجه پیش از ادغام مشخص باشد.

  • ساخت و انتشار سرویس کانتینری

    پس از عبور آزمون‌ها، پایپ‌لاین تصویر Docker را می‌سازد، آن را به رجیستری ارسال می‌کند و مرحله استقرار را فقط برای شاخه یا تگ موردتأیید اجرا می‌کند.

  • ساخت و آزمون اپلیکیشن موبایل

    پروژه‌های Android یا iOS می‌توانند ساخت برنامه، اجرای آزمون‌ها و تولید خروجی انتشار را در Job‌های جداگانه انجام دهند؛ محیط اجرا باید با ابزار ساخت پروژه سازگار باشد.

  • انتشار کتابخانه یا بسته نرم‌افزاری

    تیم می‌تواند پس از ایجاد تگ نسخه، آزمون‌ها را اجرا کند و در صورت موفقیت بسته را در رجیستری موردنظر منتشر کند. کلید انتشار باید محدود و محافظت‌شده باشد.

  • اجرای زمان‌بندی‌شده کارهای نگهداری

    برخی کارهای تکراری مانند آزمون سازگاری، ساخت گزارش یا بررسی دوره‌ای وابستگی‌ها را می‌توان با زمان‌بندی مشخص اجرا کرد.

ابزارهای جایگزین

اگر این ابزار پاسخگوی نیاز شما نبود، گزینه‌های زیر را بررسی کنید.

پرسش‌های رایج درباره سیرکل‌سی‌آی

اگر درباره این ابزار پرسشی دارید، ممکن است پاسخ آن را در میان موارد زیر پیدا کنید.

آیا CircleCI همان Jenkins است؟

خیر. هر دو برای CI/CD به کار می‌روند، اما CircleCI عمدتاً یک سرویس میزبانی‌شده با پیکربندی YAML است. Jenkins معمولاً توسط تیم نصب و نگهداری می‌شود و با افزونه‌ها انعطاف زیادی دارد؛ در مقابل، مسئولیت زیرساخت و به‌روزرسانی آن نیز بیشتر بر عهده تیم است.

برای یادگیری و شروع کار با CircleCI، به چه پیش‌نیازهایی نیاز دارم؟

آشنایی با Git، ساخت و آزمون پروژه خودتان، متغیرهای محیطی و خواندن لاگ‌ها ضروری است. سپس با یک فایل config.yml ساده شروع کنید که فقط وابستگی‌ها را نصب و آزمون‌ها را اجرا می‌کند.

فایل config.yml کجا قرار می‌گیرد؟

پیکربندی CircleCI معمولاً در مسیر .circleci/config.yml داخل مخزن پروژه قرار می‌گیرد. این فایل باید همراه تغییرات پروژه بازبینی شود تا دستور ساخت و آزمون با وضعیت واقعی کد هماهنگ بماند.

آیا باید رمزها و توکن‌های استقرار را مستقیما در فایل config.yml مربوط به CircleCI قرار دهم؟

خیر. رمزها، توکن‌ها و کلیدهای خصوصی نباید در فایل پیکربندی یا مخزن کد ثبت شوند. آن‌ها را در سازوکار متغیرهای محیطی و کنترل دسترسی CircleCI نگه دارید و دسترسی هر Job را تا حد لازم محدود کنید.

در چه شرایطی استفاده از Jenkins را به CircleCI ترجیح دهیم؟

اگر نیاز به کنترل کامل بر زیرساخت اجرا، افزونه‌های خاص یا استقرار در محیط کاملاً داخلی دارید، Jenkins می‌تواند مناسب‌تر باشد. اگر می‌خواهید سریع‌تر یک پایپ‌لاین میزبانی‌شده راه‌اندازی کنید و نگهداری سرور CI را کاهش دهید، CircleCI گزینه قابل‌بررسی است.

آموزش‌های مرتبط در فرادرس

منابع پیشنهادی

برچسب‌ها و کلیدواژه‌ها