معرفی و پیشینه دانشگاه
دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، با نام انگلیسی Institute for Advanced Studies in Basic Sciences و شناسه رایج IASBS، دانشگاهی دولتی و تخصصی در شمال شهر زنجان است. تمرکز آن بر آموزش و پژوهش در علوم پایه، بهویژه در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری است.
دانشگاه در حوزههای فیزیک، ریاضی، شیمی، علوم زمین، علوم زیستی و علوم رایانه و فناوری اطلاعات فعالیت میکند. «علوم رایانه و فناوری اطلاعات» نام دانشکده است در حالی که «علوم کامپیوتر» عنوان رشته یا برنامه تحصیلی این حوزه به شمار میآید. تمرکز اصلی دانشگاه بر آموزش و پژوهش در علوم پایه و حوزههای تخصصی مرتبط است و مانند دانشگاههای جامع، طیف گستردهای از رشتههای حرفهای یا بالینی را پوشش نمیدهد.
این دانشگاه با دانشگاه زنجان و دانشگاه علوم پزشکی زنجان یکی نیست. دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان نیز نهادی جداگانه با وابستگی اداری، ساختار آموزشی و شیوه فعالیت متفاوت است. نام کامل دانشگاه و وابستگی آن به وزارت علوم را هنگام جستوجوی رشته و بررسی دفترچههای پذیرش در نظر بگیرید.
تاریخچه و مسیر توسعه
پیشینه دانشگاه به مرکز یا مؤسسهای برای آموزش و پژوهش تحصیلات تکمیلی در علوم پایه برمیگردد. ایده ایجاد این مرکز در پاییز ۱۳۷۰ مطرح شد و شکلگیری مؤسسه در سال ۱۳۷۱ نیز ثبت شده است. تفاوت این دو تاریخ به تفاوت میان آغاز تصمیم و تأسیس یا شروع فعالیت نهاد مربوط میشود.
یوسف ثبوتی در پایهگذاری این مجموعه نقشی محوری داشت و محمدرضا خواجهپور نیز در کنار او از افراد مؤثر در شکلگیری دانشگاه است. این مرکز از ابتدا برای ایجاد محیطی متمرکز در آموزش و پژوهش پیشرفته علوم پایه طراحی شد.
شورای عالی گسترش آموزش عالی در جلسه ۲۵ تیر ۱۳۹۶ با تغییر نام و ارتقای مرکز تحصیلات تکمیلی در علوم پایه به دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان موافقت قطعی کرد. ایجاد دانشکدههای ریاضی، فیزیک و شیمی نیز در همین فرایند تصویب شد و عنوان رسمی کنونی دانشگاه تثبیت شد.
موقعیت و پردیسها
پردیس اصلی دانشگاه در شمال شهر زنجان قرار دارد و به شکل مجموعهای یکپارچه سازمان یافته است. ساختمانهای آموزشی و پژوهشی، آزمایشگاهها و فضاهای سبز در همین پردیس متمرکز هستند.
پردیس دانشگاه بدون دیوار پیرامونی و دارای فضای سبز گسترده است. این ویژگی کالبدی، همراه با تمرکز ساختمانهای علمی در یک مجموعه، بخشی از هویت محیطی دانشگاه را شکل میدهد.
مقاطع تحصیلی
این دانشگاه بهطور پایدار در مقاطع زیر دانشجو میپذیرد:
ساختار آموزشی
ساختار آموزشی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان از دانشکدهها و حوزههای زیر تشکیل شده است.
دانشکدهها و واحدهای آموزشی
-
دانشکده ریاضی
فعالیتهای پژوهشی و آموزشی دانشکده ریاضی در زمینههای ریاضی محض، ریاضی کاربردی، ریاضی مالی و علوم کامپیوتر است. دانشکده ریاضی با دانشگاههای بوردو، گرنوبل و پاریس فرانسه و موسسه ماکس پلانک آلمان دانشجوی دکتری مشترک داشته است.
-
دانشکده فیزیک
دانشکده فیزیک، بهعنوان نخستین دانشکده دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه، با هدف گسترش دانش در حوزه علوم پایه فعالیت خود را آغاز کرد. در این دانشکده، حوزههایی مانند ماده چگال نظری، اخترفیزیک، فیزیک ریاضی و شاخه اپتیک تجربی راهاندازی شدند.
-
دانشکده شیمی
دانشکده شیمی در حوزههای مختلف این رشته فعالیت میکند و گرایشهایی مانند شیمی آلی، شیمی تجزیه، شیمی فیزیک، شیمی معدنی، نانوشیمی و شیمی پلیمر را پوشش میدهد.
-
دانشکده علوم زمین
دانشکده علوم زمین متشکل از گروههای ژئوفیزیک، ژئودزی، تکتونیک، آبشناسی، پترولوژی و رسوبشناسی است.
-
دانشکده علوم زیستی
دانشکده علوم زیستی جدیدترین دانشکده دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان است و در حوزههایی مانند بیوشیمی، بیوفیزیک، کشت باکتری، کشت سلول و بیوانفورماتیک فعالیت میکند.
-
دانشکده علوم رایانه و فناوری اطلاعات
رشته یا برنامه تحصیلی علوم کامپیوتر در این دانشکده با پیوند مباحث رایانهای و ریاضیاتی، بر نظریه، مباحث بنیادی رایانه و حل مسائل پیچیده تمرکز دارد و در مقطع کارشناسی ارشد ارائه میشود.
حوزهها و رشتههای تحصیلی
علوم پایه نظری و تجربی
دانشگاه در حوزههای فیزیک، شیمی، ریاضیات، علوم زمین و علوم زیستی فعالیت دارد. این حوزهها از ابتدا بخش اصلی فعالیت علمی دانشگاه را تشکیل دادهاند و آموزش در آنها در کنار فعالیتهای پژوهشی گروههای علمی انجام میشود.
علوم رایانه و فناوری اطلاعات
علوم رایانه و فناوری اطلاعات نام دانشکده است. علوم کامپیوتر عنوان رشته یا برنامه تحصیلی این حوزه است و با مباحث ریاضی و نظریه رایانش پیوند دارد. تمرکز آن بر مباحث بنیادی رایانه، تحلیل مسائل پیچیده و آموزش تحصیلات تکمیلی است.
حوزههای میانرشتهای
فعالیتهای علمی دانشگاه به موضوعاتی مانند بیوفیزیک مولکولی، زیستفناوری، زیستشناسی سرطان، نوروبیولوژی، محیطزیست، انرژی و هوش مصنوعی نیز امتداد پیدا میکند.
محیط علمی و دانشجویی
پژوهش، فناوری و پیوند با صنعت
پژوهش در دانشگاه بر علوم پایه و حوزههای میانرشتهای مرتبط با آن متمرکز است. بیوفیزیک، بیوشیمی، علوم سلولی، علوم زمین، محیطزیست، انرژی، علوم رایانه و هوش مصنوعی از موضوعات مطرح در فعالیتهای علمی دانشگاه هستند.
آزمایشگاه مرکزی برای تجمیع بخشی از آزمایشگاهها و ارائه خدمات تخصصی و پژوهشی به صنایع و مراکز تحقیق و توسعه طراحی شده است. دانشکده علوم زیستی نیز با استقرار گروههای نزدیک به هم، زمینه پژوهش در بیوتکنولوژی، زیستشناسی سرطان و نوروبیولوژی را تقویت میکند.
پارک علم و فناوری دانشگاه مسیر ارتباط پژوهشگران و شرکتهای فناور با صنعت را فراهم میکند. همکاری با گروه صنعتی ایرانترانسفو بر پروژههای تحقیقاتی و کاربردی متناسب با نیازهای صنعت برق و تربیت نیروی انسانی متخصص تمرکز دارد. همجواری واحدهای تحقیق و توسعه صنایع دارویی، گیاهان دارویی و صنایع غذایی با دانشکده علوم زیستی نیز در طراحی این پروژه پیشبینی شده است و نباید آن را به معنای همکاری فعال یا استقرار قطعی همه این واحدها دانست.
امکانات و زیرساختها
پردیس دانشگاه شامل فضاهای آموزشی و پژوهشی، آزمایشگاههای تخصصی و فضای سبز گسترده است. معماری منسجم بناها و قرارگیری فضاهای علمی در یک مجموعه یکپارچه، از ویژگیهای محیط فیزیکی دانشگاه است.
آزمایشگاه مرکزی با هدف تجمیع آزمایشگاههای پراکنده و ارائه خدمات تخصصی و پژوهشی ایجاد شده است. دانشکده علوم زیستی نیز در کنار این آزمایشگاه توسعه یافته و گروههای بیوفیزیک، بیوشیمی و علوم سلولی را در خود گرد آورده است.
خانه علم دانشگاه برای ترویج علوم پایه فعالیت میکند و کلاسهای آموزشی، مسابقات و جشنوارههای علمی، مدرسههای چندروزه، سینمای علم و بازدیدهای علمی برگزار میکند. پارک علم و فناوری نیز میزبان فعالیتهای مرتبط با شرکتهای فناور، نوآوری و کارآفرینی است.
فضای دانشگاه و شهر میزبان
پردیس یکپارچه و بدون دیوار دانشگاه، فضاهای آموزشی، پژوهشی و سبز را در یک مجموعه کنار هم قرار میدهد. این ساختار، فضاهای آموزشی و زندگی روزمره دانشجویان را به آزمایشگاهها، گروههای علمی و مسیرهای ارتباطی داخل پردیس مرتبط میکند.
خانه علم با کلاسهای آموزشی، مسابقات و جشنوارههای علمی، مدرسههای چندروزه و بازدیدهای علمی، ارتباط دانشگاه را با دانشآموزان و جامعه علمی گسترش میدهد. پارک علم و فناوری نیز دانشجویان و پژوهشگران را با شرکتهای فناور، نوآوری و مسائل صنعتی مرتبط میکند.
برای دانشجویان غیربومی، بررسی مسیر رفتوآمد و زمان دسترسی از محل سکونت تا پردیس اهمیت عملی دارد. این موضوع باید جدا از ویژگیهای علمی دانشگاه، در تصمیمگیری درباره محل تحصیل سنجیده شود.
ارزیابی برای داوطلبان
برای ارزیابی بهتر این دانشگاه، باید مزایا و چالشهای آن را در کنار یکدیگر بررسی کرد.
ویژگیهای متمایز
-
تمرکز اختصاصی بر تحصیلات تکمیلی علوم پایه
دانشگاه از ابتدا برای آموزش و پژوهش پیشرفته در علوم پایه شکل گرفت و ساختار آن بر دورههای کارشناسی ارشد و دکتری استوار است.
-
پردیس یکپارچه و بدون دیوار
پردیس دانشگاه در شمال شهر زنجان و به صورت مجموعهای منسجم با فضای سبز گسترده سازمان یافته و بدون دیوار پیرامونی معرفی شده است.
-
آزمایشگاه مرکزی و پیوند با صنعت
آزمایشگاه مرکزی برای ارائه خدمات پژوهشی و تخصصی به صنایع و مراکز تحقیق و توسعه طراحی شده و پارک علم و فناوری مسیر همکاری کاربردی را تقویت میکند.
-
ترکیب علوم رایانه با مباحث بنیادی
علوم رایانه در دانشگاه در کنار ریاضیات و علوم پایه قرار گرفته و بر نظریه، مباحث بنیادی رایانه و حل مسائل پیچیده تأکید دارد.
نکاتی که داوطلب باید بسنجد
-
تمرکز محدود رشتهای
تمرکز اصلی دانشگاه بر علوم پایه است؛ بنابراین داوطلبانی که به دنبال تحصیل در رشتههای حرفهای، مدیریتی، مهندسی یا بالینی هستند، گزینههای کمتری در این دانشگاه خواهند داشت.
-
پذیرش در مقاطع تحصیلات تکمیلی
محور آموزشی دانشگاه کارشناسی ارشد و دکتری است.
-
اهمیت محل سکونت و رفتوآمد
دانشجویان غیربومی باید فاصله محل زندگی تا پردیس شمال شهر زنجان و کیفیت دسترسی بینشهری را در هزینه و زمان روزانه خود لحاظ کنند.
-
وابستگی تجربه تحصیل به گروه پژوهشی
در دانشگاهی پژوهشمحور، موضوع پایاننامه، استاد راهنما و دسترسی واقعی به تجهیزات میتواند تجربه دانشجویان رشتههای مختلف را به طور محسوسی متفاوت کند.
این دانشگاه مناسب چه داوطلبانی است؟
اگر هدف شما کارشناسی ارشد یا دکتری در فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زمین، علوم زیستی یا علوم کامپیوتر است، محیط متمرکز این دانشگاه میتواند با مسیر پژوهشی شما همخوان باشد. آزمایشگاههای تخصصی، گروههای پژوهشی و ارتباط با پارک علم و فناوری برای کسی ارزش بیشتری دارد که از مطالعه عمیق و کار پژوهشی مستمر استقبال میکند.
اگر قصد تحصیل در مقطع کارشناسی، رشتههای بالینی یا رشتههای متنوع را دارید، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان گزینههای محدودی در اختیار شما قرار میدهد. برای رشتههای پزشکی و سلامت، دانشگاه علوم پزشکی زنجان گزینه تخصصیتری است. برای تنوع رشتهای در زنجان نیز دانشگاه زنجان میتواند گزینه مناسبی باشد. اگر نوع پذیرش و ساختار دانشگاه آزاد برایتان اولویت دارد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان گزینه دیگری برای ادامه تحصیل است.
پرسشهای رایج درباره دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان
در این بخش، به تعدادی از پرسشهای رایج درباره این دانشگاه پاسخ داده شده است.
دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان دولتی است یا آزاد؟
این دانشگاه دولتی و زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است. شرایط مالی و جزئیات پذیرش هر دوره باید در دفترچه همان سال بررسی شود.
علوم رایانه و فناوری اطلاعات با علوم کامپیوتر در این دانشگاه چه تفاوتی دارد؟
علوم رایانه و فناوری اطلاعات نام دانشکده است؛ علوم کامپیوتر عنوان رشته یا برنامه تحصیلی این حوزه است. این رشته در چارچوب تحصیلات تکمیلی معرفی شده و مقطع کارشناسی آن ارائه نمیشود.
تفاوت این دانشگاه با دانشگاه زنجان چیست؟
دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان یک دانشگاه دولتی و تخصصی زیر نظر وزارت علوم است که تمرکز اصلی آن بر علوم پایه و تحصیلات تکمیلی قرار دارد. در مقابل، دانشگاه زنجان دانشگاهی مستقل با ساختاری جامعتر و رشتههای تحصیلی متنوعتر است.
تفاوت این دانشگاه با دانشگاه علوم پزشکی زنجان و دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان چیست؟
دانشگاه علوم پزشکی زنجان نهادی وابسته به وزارت بهداشت و متمرکز بر آموزش پزشکی و علوم سلامت است. دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان نیز دانشگاه دیگری از شبکه دانشگاه آزاد اسلامی با ساختار و شیوه پذیرش متفاوت است؛ دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان دولتی و زیر نظر وزارت علوم است.
دانشگاههای مرتبط و نزدیک
دانشگاههای زیر از نظر موقعیت، نوع نهاد یا تمرکز آموزشی به این دانشگاه نزدیک هستند.