معرفی و پیشینه دانشگاه
دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تبریز یک دانشگاه دولتی زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است که در تبریز فعالیت میکند. این دانشگاه علاوه بر آموزش رشتههای علوم پزشکی، در پژوهش و ارائه خدمات بهداشتی و درمانی نیز نقش دارد.
پیشینه آموزش پزشکی در ساختار آموزش عالی تبریز به دهه ۱۳۲۰ بازمیگردد. دانشگاهی که بعدها دانشگاه تبریز نام گرفت، فعالیت خود را در سال ۱۹۴۶ با دانشکدههای پزشکی، کشاورزی و تعلیم و تربیت آغاز کرد و در سال ۱۹۴۷ فعالیت آن از سر گرفته شد. پس از انقلاب اسلامی، نام دانشگاه به دانشگاه تبریز تغییر کرد. در سال ۱۹۸۵، بخشهای مرتبط با علوم پزشکی از دانشگاه تبریز جدا شدند و دانشگاه علوم پزشکی تبریز بهعنوان نهادی مستقل زیر نظر وزارت بهداشت به فعالیت ادامه داد.
بنابراین، سال آغاز آموزش پزشکی در تبریز با سال شکلگیری دانشگاه علوم پزشکی تبریز بهعنوان یک دانشگاه مستقل یکسان نیست و این دو مرحله باید در معرفی تاریخچه دانشگاه از یکدیگر تفکیک شوند.
تاریخچه و مسیر توسعه
هسته نخست آموزش پزشکی تبریز در بازه ۱۳۲۵ تا ۱۳۲۶ شکل گرفت. دانشکده پزشکی تبریز در دوره آغاز فعالیت خود با دانشگاه تبریز پیوند داشت و در کنار دانشکده ادبیات فعالیت میکرد.
در سال ۱۹۸۵، در پی جداسازی ساختارهای آموزش علوم پزشکی از دانشگاههای زیرمجموعه وزارت علوم، بخشهای پزشکی دانشگاه تبریز نیز از این دانشگاه جدا شدند و دانشگاه علوم پزشکی تبریز بهعنوان دانشگاهی مستقل زیر نظر وزارت بهداشت به فعالیت خود ادامه داد.
ساختار دانشگاه در سالهای بعد با شکلگیری یا توسعه دانشکدههای دندانپزشکی، پیراپزشکی، بهداشت و تغذیه، توانبخشی و پرستاری و مامایی گسترش یافت. این مسیر، دانشگاه را از یک هسته اولیه آموزش پزشکی به نهادی چندبخشی در آموزش، پژوهش و خدمات سلامت تبدیل کرد.
موقعیت و پردیسها
محل اصلی استقرار دانشگاه در شهر تبریز، مرکز استان آذربایجان شرقی، است. ساختار آن علاوه بر دانشکدهها، مراکز آموزشیدرمانی، مراکز تحقیقاتی و شبکههای بهداشتیدرمانی شهرستانهای استان را دربرمیگیرد.
شبکههای بهداشتیدرمانی تبریز، اهر، اسکو، شبستر، مرند، میانه و ورزقان در میان واحدهای مرتبط با ساختار خدماتی دانشگاه نام برده شدهاند. محل آموزش نظری، آزمایشگاهی و بالینی همه رشتهها یکسان نیست؛ بنابراین داوطلب باید نشانی دانشکده و مرکز آموزشیدرمانی رشته خود را جداگانه بررسی کند.
مقاطع تحصیلی
این دانشگاه بهطور پایدار در مقاطع زیر دانشجو میپذیرد:
ساختار آموزشی
ساختار آموزشی دانشگاه علوم پزشکی تبریز از دانشکدهها و حوزههای زیر تشکیل شده است.
دانشکدهها و واحدهای آموزشی
-
دانشکده پزشکی
این دانشکده در حوزه آموزش دندانپزشکی فعالیت میکند و گروههای تخصصی مختلف دندانپزشکی در ساختار آن قرار دارند.
-
دانشکده دندانپزشکی
در سال ۱۳۶۵ افتتاح شد و از مهر ۱۳۶۶ آموزش دکتری حرفهای دندانپزشکی را آغاز کرد. جراحی دهان و فک و صورت، ارتودنسی، دندانپزشکی کودکان، ترمیمی و پروتزهای دندانی از حوزههای آن هستند.
-
دانشکده داروسازی
این دانشکده در زمینه آموزش و پژوهش علوم دارویی فعالیت میکند.
-
دانشکده پرستاری و مامایی
این دانشکده در حوزه آموزش پرستاری و مامایی فعالیت دارد.
-
دانشکده بهداشت
این دانشکده در حوزههای مرتبط با بهداشت و سلامت فعالیت میکند.
-
دانشکده پیراپزشکی
در سال ۱۳۶۵ با انتقال رشتههای علوم آزمایشگاهی، رادیولوژی و هوشبری شکل گرفت و بعداً رشتههایی مانند مدارک پزشکی و کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی نیز به آن افزوده شد.
-
دانشکده توانبخشی
در سال ۱۳۷۲ با هدف تربیت نیروی متخصص خدمات توانبخشی تأسیس شد و فعالیت آموزشی خود را با پذیرش دانشجو در رشته فیزیوتراپی آغاز کرد.
-
دانشکده تغذیه و علوم غذایی
این دانشکده در حوزه علوم تغذیه و علوم غذایی فعالیت دارد. وجود این دانشکده با همین عنوان در منابع علمی جدید دانشگاه قابل مشاهده است.
-
دانشکده علوم توانبخشی
این دانشکده در حوزه آموزش و پژوهش علوم توانبخشی فعالیت میکند.
حوزهها و رشتههای تحصیلی
علوم بالینی و حرفهای
پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، پرستاری، مامایی و توانبخشی از حوزههای اصلی آموزشی دانشگاه هستند. پزشکی عمومی، دکتری حرفهای دندانپزشکی و دکتری حرفهای داروسازی در ساختار آموزشی دانشگاه مستند شدهاند.
بهداشت، تغذیه و پیراپزشکی
بهداشت عمومی، بهداشت محیط، مبارزه با بیماریها، علوم تغذیه، علوم آزمایشگاهی، رادیولوژی، هوشبری، مدارک پزشکی و کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی، بخش دیگری از هویت آموزشی دانشگاه را میسازند.
محیط علمی و دانشجویی
پژوهش، فناوری و پیوند با صنعت
پژوهش در دانشگاه علوم پزشکی تبریز به موضوعات بالینی، علوم پایه، دارو، بهداشت و سلامت جامعه پیوند دارد. مراکزی در زمینه بیوتکنولوژی، نانوفناوری دارویی، سل و بیماریهای ریوی، گوارش و کبد، قلب و عروق، بیماریهای عفونی و گرمسیری، علوم اعصاب، سلامت زنان، پزشکی مولکولی و سلولهای بنیادی فعالیت دارند.
موضوعات سلامت جامعه نیز در پژوهشهای دانشگاه جایگاه مشخصی دارند؛ از جمله عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، ایمنی غذا و دارو، سلامت کودکان، پیشگیری از حوادث جادهای، روانپزشکی و علوم رفتاری و توانبخشی. آزمایشگاه جامع تحقیقات، مرکز رشد فناوری و تجهیزات پزشکی و واحدهای مرتبط با آموزش علوم پزشکی، مسیر ارتباط پژوهش با فناوری سلامت، آموزش و درمان را تقویت میکنند.
شبکه بهداشتیدرمانی، مراکز آموزشیدرمانی و واحدهای آمار سلامت، زمینه ارتباط دانشگاه با مسائل واقعی سلامت استان را فراهم میکنند. این پیوند برای دانشجوی علاقهمند به پژوهش کاربردی مهم است، اما فرصت مشارکت پژوهشی به رشته، گروه آموزشی و مرکز مربوط بستگی دارد.
امکانات و زیرساختها
شبکه بالینی دانشگاه شامل مراکز آموزشیدرمانی امام خمینی، باباباغی، رازی، سینا، شهید مدنی، شهدا، طالقانی، علوی، کودکان، نیکوکاری و الزهرا است. این مراکز برای آموزش بالینی و ارائه خدمات درمانی به کار میروند و کارکرد همه آنها یکسان نیست.
زیرساخت پژوهشی دانشگاه آزمایشگاه جامع تحقیقات و مراکز تحقیقاتی مرتبط با دارو، پزشکی مولکولی، تغذیه، بیماریهای ریوی و حوزههای دیگر سلامت را شامل میشود.
کتابخانه مرکزی و کتابخانههای دانشکدهای بخشی از زیرساخت اطلاعرسانی دانشگاه هستند. وضعیت منابع کتابخانهای با سایر مؤلفهها یکسان نیست؛ بنابراین دسترسی به منابع موردنیاز رشته باید در سطح دانشکده مربوط بررسی شود.
فضای دانشگاه و شهر میزبان
زندگی دانشجویی در تبریز با قرار گرفتن دانشگاه در مرکز استان آذربایجان شرقی و پراکندگی بخشی از آموزش در دانشکدهها و مراکز آموزشیدرمانی همراه است. محل واقعی کلاسها و آموزش بالینی میتواند بر زمان رفتوآمد روزانه اثر بگذارد.
برای دانشجویان رشتههای بالینی، برنامه روزانه فقط به حضور در دانشکده محدود نمیشود و ممکن است میان آموزش نظری، آزمایشگاهی و بیمارستانی تقسیم شود. فاصله میان این محلها و شیوه رفتوآمد باید پیش از انتخاب رشته مشخص شود.
تبریز برای داوطلبانی که به محیط شهری بزرگ و دسترسی به مجموعهای متنوع از خدمات آموزشی و درمانی علاقه دارند، محیط قابل بررسیتری است. در مقابل، پراکندگی واحدهای آموزشی و تفاوت امکانات میان دانشکدهها میتواند برنامهریزی روزانه را پیچیدهتر کند.
ارزیابی برای داوطلبان
انتخاب دانشگاه علوم پزشکی تبریز نیازمند توجه همزمان به فرصتها و دشواریهای آن است؛ در ادامه، مهمترین موارد در دو بخش آمدهاند.
ویژگیهای متمایز
-
پیوند سازمانی آموزش، پژوهش و خدمات سلامت
دانشگاه دانشکدهها، مراکز تحقیقاتی، مراکز آموزشیدرمانی و شبکههای بهداشتیدرمانی را در یک ساختار دولتی زیر نظر وزارت بهداشت گرد هم میآورد.
-
تنوع پژوهشهای زیستپزشکی و سلامت جامعه
مراکز پژوهشی دانشگاه از سلولهای بنیادی، پزشکی مولکولی و نانوفناوری دارویی تا عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، ایمنی غذا و پیشگیری از حوادث را پوشش میدهند.
-
شبکه متنوع آموزش بالینی
وجود مراکز آموزشیدرمانی با حوزههای متفاوت، آموزش دانشجویان را به محیطهای واقعی مراقبت و درمان پیوند میدهد.
نکاتی که داوطلب باید بسنجد
-
پراکندگی محلهای آموزش
دانشکدهها، مراکز آموزشیدرمانی و واحدهای پژوهشی الزاماً در یک محل قرار ندارند. این پراکندگی میتواند زمان رفتوآمد و برنامه روزانه دانشجویان رشتههای بالینی را افزایش دهد.
-
دسترسی متفاوت به منابع کتابخانهای
پیش از انتخاب، دسترسی کتابخانه دانشکده، پایگاههای اطلاعاتی و منابع موردنیاز رشته را بررسی کنید؛ وجود کتابخانه مرکزی بهتنهایی دسترسی برابر همه دانشجویان را نشان نمیدهد.
-
تفاوت تجربه آموزشی میان رشتهها
دسترسی به استادان، آزمایشگاهها و مراکز آموزشیدرمانی برای همه رشتهها یکسان نیست و باید در سطح گروه آموزشی و مرکز مربوط سنجیده شود.
این دانشگاه مناسب چه داوطلبانی است؟
اگر هدف شما تحصیل در پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، پرستاری، بهداشت، پیراپزشکی، تغذیه یا توانبخشی است و به ارتباط آموزش با محیط درمان و پژوهش سلامت اهمیت میدهید، دانشگاه علوم پزشکی تبریز گزینهای جدی برای بررسی است.
این دانشگاه برای داوطلبی مناسبتر است که با آموزش بالینی، رفتوآمد میان دانشکده و مراکز درمانی و مطالعه در یک ساختار بزرگ چندبخشی مشکلی ندارد. علاقهمندان به پژوهش نیز از تنوع موضوعات زیستپزشکی و سلامت جامعه بهره بالقوه میبرند.
اگر شهر محل سکونت، کوتاهتر بودن رفتوآمد یا دانشگاهی با مقیاس کوچکتر برای شما اولویت دارد، دانشگاه علوم پزشکی مراغه یا دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی سراب را با توجه به شهر محل استقرار، پراکندگی محل آموزش و اندازه ساختار آموزشی مقایسه کنید. این گزینهها الزاماً از نظر کیفیت کلی برتر نیستند و تناسب آنها به رشته و شرایط شخصی شما بستگی دارد. اگر قصد تحصیل در رشتههای غیرپزشکی دارید، دانشگاه تبریز یا دانشگاه صنعتی سهند مسیر آموزشی مرتبطتری ارائه میکنند.
پرسشهای رایج درباره دانشگاه علوم پزشکی تبریز
اگر درباره این دانشگاه پرسشی دارید، ممکن است پاسخ آن را در میان موارد زیر پیدا کنید.
تفاوت دانشگاه علوم پزشکی تبریز با دانشگاه تبریز چیست؟
دانشگاه علوم پزشکی تبریز در ساختار وزارت بهداشت فعالیت میکند، در حالی که دانشگاه تبریز در ساختار وزارت علوم قرار دارد. این دو دانشگاه از نظر ساختار اداری و آموزشی مستقل هستند.
آیا محل آموزش نظری و بالینی در دانشکدههای دانشگاه یکسان است؟
لزومی ندارد. محل آموزش به رشته و برنامه آموزشی بستگی دارد و دانشجویان رشتههای بالینی ممکن است بخشی از آموزش خود را در مراکز آموزشی درمانی وابسته به دانشگاه بگذرانند.
مراکز آموزشیدرمانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز کداماند؟
امام خمینی، باباباغی، رازی، سینا، شهید مدنی، شهدا، طالقانی، علوی، کودکان، نیکوکاری و الزهرا از مراکز آموزشیدرمانی نامبرده دانشگاه هستند.
آیا دانشگاه علوم پزشکی تبریز برای پژوهش پزشکی مناسب است؟
دانشگاه در حوزههایی مانند پزشکی مولکولی، سلولهای بنیادی، بیماریهای ریوی، گوارش و کبد، دارو، تغذیه و عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت مرکز و زیرساخت پژوهشی دارد. فرصت واقعی مشارکت به رشته و گروه آموزشی وابسته است.
دانشگاه علوم پزشکی تبریز در چه مقاطعی دانشجو میپذیرد؟
کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری حرفهای، دکتری تخصصی، تخصص پزشکی و فوقتخصص پزشکی در ساختار آموزشی دانشگاه دیده میشوند. رشته و مقطع پذیرش هر سال در دفترچههای رسمی مشخص میشود.
دانشگاه علوم پزشکی تبریز دولتی است؟
بله. دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تبریز یک دانشگاه دولتی زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است.
آیا دانشگاه علوم پزشکی تبریز خوابگاه دارد؟
شرایط و ظرفیت خوابگاه باید بر اساس آخرین اطلاعیه معاونت فرهنگی و دانشجویی دانشگاه بررسی شود، زیرا ضوابط اسکان ممکن است تغییر کند.