معرفی و پیشینه دانشگاه
دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی نهادی دولتی در تهران است که از نظر سازمانی به وزارت آموزشوپرورش وابسته و از نظر آموزشی و دانشگاهی زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری فعالیت میکند. این دانشگاه در لویزان، خیابان شهید شعبانلو قرار دارد.
مأموریت اصلی دانشگاه، تربیت نیروی انسانی برای آموزشوپرورش، بهویژه در حوزههای فنی، حرفهای و هنرستانی است. دانشجو در کنار یادگیری یک حوزه فنی یا مهندسی، با مباحث تربیتی و روش تدریس نیز آشنا میشود.
این دانشگاه با دانشگاه فرهنگیان یکی نیست. دانشگاه فرهنگیان بیشتر بر تربیت آموزگار و دبیر دروس عمومی و نظری تمرکز دارد، در حالی که دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی بر رشتههای فنی، مهندسی، فناوری و آمادهسازی دبیران هنرستانها تمرکز میکند.
پذیرش دانشگاه از مسیر سازمان سنجش انجام میشود و دورههای کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری را دربرمیگیرد. شرایط پذیرش، گزینش و تعهد خدمت باید برای سال موردنظر از دفترچههای رسمی همان سال بررسی شود.
تاریخچه و مسیر توسعه
هسته اولیه دانشگاه در سال ۱۳۵۹ با ادغام انستیتوهای تکنولوژی تهران شکل گرفت و ابتدا «مجتمع تکنولوژی انقلاب اسلامی» نام داشت. این مجموعه زیر نظر دفتر امور مدارس عالی فنی و حرفهای وزارت آموزشوپرورش فعالیت میکرد.
در مرحله بعد، نام مجموعه به «مرکز آموزش عالی فنی انقلاب اسلامی» تغییر کرد. فعالیت آن از آموزشهای کاردانی و تربیت تکنسین و معلم فنی فراتر رفت و دوره کارشناسی ناپیوسته دبیر فنی نیز به آن افزوده شد.
در سال ۱۳۷۲، «دانشکده تربیت دبیر فنی و حرفهای» با مجوز دفتر گسترش آموزش عالی در این مجموعه تأسیس شد و از طریق آزمون سراسری در دوره کارشناسی دانشجو پذیرفت. سال دقیق تأسیس دانشکده بین ۱۳۷۱ و ۱۳۷۲ ذکر شده است.
در سال ۱۳۷۶، مرکز آموزش عالی فنی انقلاب اسلامی و دانشکده تربیت دبیر فنی و حرفهای ادغام شدند و مجموعه به دانشگاه ارتقا یافت. عنوان «دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی» از همین مرحله به کار رفت. از سال ۱۳۷۹ نیز دانشگاه بهطور مستقیم زیر نظر وزیر آموزشوپرورش قرار گرفت و توسعه مقاطع تحصیلی آن ادامه یافت.
موقعیت و پردیسها
محل اصلی استقرار دانشگاه در تهران، منطقه لویزان، خیابان شهید شعبانلو است. لویزان در شمالشرقی تهران و در محدوده منطقه ۴ شهرداری قرار دارد.
دانشگاه در یک محل اصلی و متمرکز در تهران فعالیت میکند و پردیس یا شعبه رسمی مستقلی برای آن معرفی نشده است. داوطلبان شهرهای دیگر باید محل تحصیل در تهران را در تصمیم درباره رفتوآمد یا سکونت در نظر بگیرند.
مقاطع تحصیلی
این دانشگاه بهطور پایدار در مقاطع زیر دانشجو میپذیرد:
ساختار آموزشی
برای شناخت ساختار آموزشی این دانشگاه، دانشکدهها و حوزههای زیر را مرور کنید.
دانشکدهها و واحدهای آموزشی
-
دانشکده مهندسی برق
گروههایی مانند الکترونیک، قدرت، مخابرات و کنترل را دربرمیگیرد و انجمن علمی مهندسی برق نیز در آن برنامههای تخصصی برگزار میکند.
-
دانشکده مهندسی عمران
در حوزههایی مانند سازه و زلزله، آب و ژئوتکنیک و نقشهبرداری فعالیت آموزشی دارد.
-
دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی
در کنار آموزش علوم ورزشی، کارگاههایی درباره پژوهش، ارزیابی وضعیت بدنی، نرمافزارهای علمی و مدیریت تیمهای ورزشی برگزار میکند.
-
دانشکده علوم پایه
در فعالیتهای مرتبط با ریاضی و آموزش علوم نقش دارد و میزبان برنامههای علمی دانشجویی بوده است.
-
دانشکده کامپیوتر
حوزههای معماری رایانه، نرمافزار، فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی در امتداد این بخش از ساختار آموزشی دانشگاه قرار میگیرند.
-
دانشکده معماری و شهرسازی
حوزه طراحی و محیط ساختهشده را در ترکیب آموزشی و فنی دانشگاه نمایندگی میکند.
حوزهها و رشتههای تحصیلی
مهندسی و فناوری
حوزههای برق، الکترونیک، قدرت، مخابرات، کنترل، کامپیوتر، معماری رایانه، نرمافزار، فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی از محورهای فنی دانشگاه هستند.
مهندسی عمران و مواد
مهندسی عمران با زمینههایی مانند سازه و زلزله، آب و ژئوتکنیک و نقشهبرداری، در کنار مهندسی مواد، بخش دیگری از هویت مهندسی دانشگاه را شکل میدهد.
علوم پایه، انسانی و ورزشی
علوم پایه، علوم انسانی و تربیت بدنی و علوم ورزشی نیز در ساختار آموزشی دانشگاه حضور دارند. این حوزهها به آموزش پایه، مباحث انسانی و تربیتی و آموزشهای ورزشی مربوط میشوند.
تربیت دبیر فنی
وجه مشترک این حوزهها، پیوند آموزش تخصصی با روش تدریس و آمادهسازی نیروی آموزشی برای هنرستانها و مراکز آموزش فنی است.
محیط علمی و دانشجویی
پژوهش، فناوری و پیوند با صنعت
پژوهش دانشگاه در دو مسیر اصلی دنبال میشود: آموزش علوم و مهندسی و فناوریهای فنی و کاربردی. مرکز مطالعات و پژوهشهای آموزش علوم و مهندسی به موضوعاتی مانند نیازسنجی آموزشی، ارزشیابی برنامههای درسی، طراحی دورههای میانرشتهای و تولید محتوای آموزشی میپردازد.
در حوزه فناوری، آزمایشگاهها و مراکز پژوهشی دانشگاه موضوعاتی مانند الکترونیک قدرت و انرژیهای نو، پیل سوختی، پردازش سیگنالهای مخابراتی دیجیتال، نانوفوتونیک و اپتوالکترونیک، محاسبات سریع، بینایی محاسباتی، مکاترونیک، اتوماسیون، موتورهای احتراق داخلی، ارتعاشات پیشرفته و مواد را دنبال میکنند.
ارتباط با صنعت، کارآفرینی، مراکز رشد و پارکهای علوم و فناوری نیز در ساختار پژوهشی دانشگاه پیشبینی شده است. این جهتگیری، آموزش مهندسی را به آزمایش، طراحی و حل مسئلههای فنی نزدیک میکند.
امکانات و زیرساختها
کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد، اداره انتشارات، آزمایشگاههای تخصصی و مرکز محاسبات سریع از زیرساختهای پژوهشی دانشگاه هستند. آزمایشگاههای الکترونیک، انرژیهای نو، مخابرات، نانوفوتونیک، مواد، مکانیک، مکاترونیک و پردازش محاسباتی با حوزههای آموزشی دانشگاه ارتباط دارند.
مدیریت فناوری اطلاعات، دسترسی بیسیم به اینترنت، سایتهای رایانهای دانشکدهها، دسترسی به نرمافزارهای تخصصی و خدمات شبکه و الکترونیکی آموزشی و اداری را پشتیبانی میکند.
مرکز مشاوره دانشجویی خدمات مشاوره تحصیلی، خانوادگی، عاطفی و روانشناختی ارائه میدهد و کارگاههای بهداشت روان و مهارتهای روانی و اجتماعی برگزار میکند. معاونت فرهنگی و اجتماعی و انجمنهای علمی نیز بستر فعالیتهای علمی، فرهنگی و ورزشی دانشجویان را فراهم میکنند.
فضای دانشگاه و شهر میزبان
تحصیل در دانشگاه با آموزش مهندسی، فعالیتهای آزمایشگاهی، انجمنهای علمی و برنامههای فرهنگی همراه است. دانشجویان میتوانند در برنامههایی درباره پروژه کارشناسی، پژوهش، ارائه مقاله، نرمافزارهای تخصصی و موضوعات علوم ورزشی مشارکت کنند.
موقعیت دانشگاه در لویزان تهران، رفتوآمد روزانه و انتخاب محل سکونت را به تصمیمی مهم تبدیل میکند. برای دانشجویان ساکن خارج از تهران، زندگی در پایتخت یا رفتوآمد طولانی باید در کنار علاقه به رشته و هدف شغلی سنجیده شود.
مرکز مشاوره و برنامههای فرهنگی و علمی، فرصتهایی برای حمایت تحصیلی، ارتباط با همدانشگاهیان و مشارکت خارج از کلاس فراهم میکنند. تجربه واقعی هر دانشجو به رشته، برنامه روزانه و محل سکونت او وابسته است.
ارزیابی برای داوطلبان
این بخش تصویری کلی از نقاط قوت و چالشهای دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی ارائه میکند.
ویژگیهای متمایز
-
پیوند مشخص مهندسی و تربیت دبیر
دانشگاه آموزش رشتههای فنی و مهندسی را با مباحث تربیتی و روش تدریس ترکیب میکند تا دانش تخصصی در محیط هنرستان و آموزش فنی قابل انتقال باشد.
-
پژوهش همزمان در آموزش و فناوری
مرکز مطالعات و پژوهشهای آموزش علوم و مهندسی در کنار آزمایشگاههای انرژیهای نو، مخابرات، محاسبات، مواد و مکاترونیک، دو محور آموزشی و فناورانه دانشگاه را به هم پیوند میدهد.
-
ساختار دوگانه آموزشوپرورش و آموزش عالی
دانشگاه از نظر سازمانی به وزارت آموزشوپرورش وابسته است و همزمان دورهها، مقررات دانشگاهی و فعالیتهای آموزشی و پژوهشی آن در چارچوب نظام آموزش عالی دنبال میشود.
نکاتی که داوطلب باید بسنجد
-
تمرکز بر مسیر دبیر فنی
اگر به آموزش دروس عمومی، آموزش ابتدایی یا حوزههای نظری علاقه دارید، تمرکز دانشگاه بر مهندسی، فناوری و هنرستان ممکن است با هدف شما همخوان نباشد.
-
محل تحصیل در تهران
داوطلبان خارج از تهران باید هزینه و دشواری سکونت یا رفتوآمد به لویزان را در کنار انتخاب رشته و مسیر شغلی خود بسنجند.
-
الزامات مسیر آموزشوپرورش
در مسیرهای پذیرش دانشجومعلم، گزینش و تعهد خدمت مطرح است؛ بنابراین علاقه به تدریس و آمادگی برای ضوابط این مسیر، شرط مهم انتخاب دانشگاه است.
این دانشگاه مناسب چه داوطلبانی است؟
اگر به برق، عمران، کامپیوتر، مکانیک، مواد، معماری یا فناوری علاقه دارید و میخواهید این دانش را در هنرستانها و محیطهای فنی آموزش دهید، مأموریت دانشگاه با هدف شما همخوان است. آمادگی برای کار آزمایشگاهی، فعالیت عملی و مسئولیت تربیتی نیز اهمیت دارد.
اگر هدف شما آموزش ابتدایی یا تدریس دروس عمومی و نظری است، دانشگاه فرهنگیان گزینهای نزدیکتر به این مسیر است و پردیسهای آن دامنه گستردهتری از آموزش عمومی را پوشش میدهند. اگر اولویت شما تحصیل مهندسی بدون مسیر تربیت دبیر و تعهدهای آموزشوپرورش است، دانشگاههایی مانند دانشگاه صنعتی امیرکبیر یا دانشگاه علم و صنعت ایران معیار مقایسه متفاوتی در اختیار شما میگذارند.
پذیرش در مسیرهای دانشجومعلم با گزینش، ضوابط سازمانی و تعهد خدمت همراه است. بنابراین انتخاب دانشگاه باید با علاقه واقعی به تدریس تخصصی، آمادگی برای خدمت در آموزشوپرورش و امکان زندگی در تهران هماهنگ باشد.
پرسشهای رایج درباره دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی
در این بخش، به تعدادی از پرسشهای رایج درباره این دانشگاه پاسخ داده شده است.
تفاوت دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی با دانشگاه فرهنگیان چیست؟
دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی بر مهندسی، فناوری و تربیت دبیر فنی برای هنرستانها تمرکز دارد؛ دانشگاه فرهنگیان بیشتر آموزگار و دبیر دروس عمومی و نظری تربیت میکند.
موقعیت دانشگاه در لویزان چه پیامدی برای داوطلبان شهرستانی دارد؟
محل تحصیل دانشگاه در تهران، لویزان و خیابان شهید شعبانلو است. داوطلبان شهرستانی باید هزینه سکونت یا رفتوآمد و امکان حضور منظم در کلاسها را پیش از انتخاب در نظر بگیرند.
چه حوزههای مهندسی در دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تدریس میشود؟
برق، الکترونیک، قدرت، مخابرات، کنترل، کامپیوتر، فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی، عمران، مکانیک، مواد، معماری و شهرسازی از حوزههای اصلی معرفیشده هستند.
تفاوت کارشناسی پیوسته و ناپیوسته در این دانشگاه چیست؟
دانشگاه دورههای کارشناسی پیوسته و ناپیوسته دارد. دوره کارشناسی ناپیوسته در مسیر تاریخی مرکز آموزش عالی فنی برای تربیت دبیر فنی ارائه شد؛ مقطع و رشتههای قابل پذیرش هر دوره باید از مقررات و دفترچه مربوط بررسی شود.
آیا این دانشگاه فقط برای دانشجویان دارای رابطه استخدامی با آموزشوپرورش است؟
خیر. دانشگاه دانشجویانی بدون رابطه استخدامی با آموزشوپرورش نیز دارد. بااینحال، تحصیل در دانشگاه بهتنهایی به معنای استخدام قطعی نیست و رابطه استخدامی دانشجومعلمان به مسیر پذیرش و ضوابط مربوط وابسته است.
منابع پیشنهادی
دانشگاههای مرتبط و نزدیک
داوطلبان معمولاً این دانشگاه را با دانشگاههای زیر مقایسه میکنند.