معرفی و پیشینه دانشگاه
دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری که در ادامه «دانشگاه علوم قضایی» نامیده میشود، دانشگاهی تخصصی در تهران است که مأموریت آن با نیازهای قوه قضاییه و سازمانهای تابعه پیوند دارد. این دانشگاه در حوزههای علوم قضایی، حقوق، ثبت و خدمات اداری فعالیت میکند و مانند یک دانشگاه جامع، طیف گستردهای از رشتههای نامرتبط را پوشش نمیدهد.
دانشگاه از نظر آموزش عالی تحت نظارت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری فعالیت میکند و از نظر مأموریت سازمانی به قوه قضاییه وابسته است.
دانشگاه با «دانشکده علوم قضایی و خدمات اداری شوشتر» یکی نیست. سازمان مرکزی دانشگاه علوم قضایی در تهران قرار دارد و عنوان مشابه، وابستگی سازمانی یا مالکیت یک ساختمان، به تنهایی واحد شوشتر را با دانشگاه اصلی یکسان نمیکند.
پذیرش در دورههای دانشگاه ممکن است به شکل عادی، بورسیه یا همراه با تعهدات اختصاصی انجام شود؛ بنابراین نوع دوره، گزینش، تعهد خدمت و مسیر پس از فارغالتحصیلی را باید در دفترچه و اطلاعیه همان سال بررسی کنید.
این دانشگاه با نامهای دیگری نیز شناخته میشود:
تاریخچه و مسیر توسعه
ریشه دانشگاه به دانشکده علوم قضایی و خدمات اداری دادگستری بازمیگردد. ایجاد این دانشکده برای تأمین نیروی انسانی مورد نیاز دستگاه قضایی در قوانین و مقررات آن دوره پیشبینی شد و فعالیت آموزشی آن در سال ۱۳۶۱ با پذیرش نخستین گروه دانشجویان علوم قضایی آغاز شد.
فعالیت رسمی دانشکده در سال ۱۳۶۱ و همزمان با آغاز تحصیل نخستین گروه دانشجویان علوم قضایی شروع شد. در دورههای مختلف، رشتههایی مانند پلیس قضایی، خدمات اداری و کاردانی ثبت نیز ارائه شدند؛ اما پذیرش در همه این رشتهها استمرار پیدا نکرد.
شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در سال ۱۳۸۹ ارتقای دانشکده علوم قضایی و خدمات اداری به دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری را تصویب کرد. اساسنامه دانشگاه نیز در سال ۱۳۹۰ تصویب و ابلاغ شد.
ارتقای نهادی، مأموریت اولیه دانشگاه را تغییر نداد. تأمین بخشی از نیروی انسانی متخصص قضایی و اداری، ارتقای مهارت کارکنان قوه قضاییه و انجام پژوهشهای کاربردی مرتبط با نظام قضایی همچنان محور فعالیت دانشگاه است.
موقعیت و پردیسها
سازمان مرکزی دانشگاه در تهران و در محدوده خیابان انقلاب و خیابان خارک قرار دارد. این نشانی مربوط به دانشگاه اصلی است و نباید با دانشکده علوم قضایی و خدمات اداری شوشتر یکسان در نظر گرفته شود.
ساختمان شماره ۲ دانشگاه بهعنوان فضای اداری برای استقرار بخشهایی از معاونت آموزشی، اعضای هیئت علمی و واحدهای اداری و مالی معرفی شده است. برخی فضاها مانند کتابخانه، سالن اجتماعات و پارکینگ نیز در طرحهای عمرانی پیشبینی شده بودند و نباید بدون احراز وضعیت بهرهبرداری، امکانات قطعی دانشگاه تلقی شوند.
مقاطع تحصیلی
این دانشگاه بهطور پایدار در مقاطع زیر دانشجو میپذیرد:
ساختار آموزشی
برای شناخت ساختار آموزشی این دانشگاه، دانشکدهها و حوزههای زیر را مرور کنید.
دانشکدهها و واحدهای آموزشی
-
دانشکده حقوق
آموزشهای حقوقی این دانشکده به مباحثی مانند حقوق خصوصی، حقوق جزا و جرمشناسی و فقه و حقوق اسلامی مربوط است و برای داوطلبان علاقهمند به تحلیل قوانین، دعاوی و تصمیمهای قضایی اهمیت دارد.
-
دانشکده پیشگیری از وقوع جرم و اصلاح تربیت
این دانشکده بر پیشگیری از جرم و اصلاح تربیت تمرکز دارد؛ حوزههایی که به سیاست جنایی، شناخت عوامل جرم و برنامههای اصلاحی مرتبطاند و با نیازهای تخصصی دستگاه قضایی پیوند دارند.
-
دانشکده ثبت و مدیریت قضایی
این دانشکده آموزشهای مرتبط با ثبت اسناد و املاک، مدیریت قضایی و خدمات اداری دستگاه قضایی را پوشش میدهد و برای مسیرهای شغلی ثبتی و مدیریتی در این حوزه اهمیت دارد.
حوزهها و رشتههای تحصیلی
ساختار آموزشی دانشگاه شامل حوزههای تخصصی مرتبط با علوم قضایی، حقوق، پیشگیری از وقوع جرم، اصلاح تربیت، ثبت و مدیریت قضایی است. عنوان و وضعیت دانشکدهها و گروههای آموزشی ممکن است تغییر کند و باید از ساختار رسمی دانشگاه در سال تحصیلی مورد نظر بررسی شود.
علوم قضایی و حقوق
علوم قضایی، حقوق خصوصی، حقوق جزا و جرمشناسی، فقه و حقوق اسلامی و تحلیل علمی آرای قضایی از حوزههای مرتبط با هویت آموزشی و پژوهشی دانشگاه هستند.
پیشگیری، اصلاح تربیت و مدیریت قضایی
پیشگیری از وقوع جرم، اصلاح تربیت، ثبت اسناد و املاک و مدیریت قضایی، حوزههای تخصصی دیگری هستند که در ساختار دانشکدهها و سوابق آموزشی دانشگاه دیده میشوند.
خدمات اداری و آموزشهای حرفهای
خدمات اداری قوه قضاییه، آموزش کارکنان قضایی و اداری و دورههای کوتاهمدت یا ضمنخدمت برای گروههای حرفهای مرتبط، بخشی از مأموریت دانشگاه را تشکیل میدهند.
محیط علمی و دانشجویی
پژوهش، فناوری و پیوند با صنعت
جهتگیری پژوهشی دانشگاه بر مسائل کاربردی نظام قضایی استوار است. «معیارهای گزینش آرای قضایی برای تحلیل و نقد» نمونهای از این رویکرد است که انتخاب تصمیم قضایی برای نقد حقوقی، معیارهای ارزیابی رأی و روششناسی تحلیل آن را بررسی میکند.
فصلنامه «دیدگاههای حقوق قضایی» از نشریات تخصصی مرتبط با حوزه حقوق قضایی است و موضوعاتی در زمینههایی مانند حقوق خصوصی، حقوق جزا و جرمشناسی، حقوق عمومی و فقه و حقوق اسلامی را پوشش میدهد.
برای داوطلب، این جهتگیری به معنای نزدیکبودن موضوعات پژوهشی به تحلیل آرای قضایی، استدلال حقوقی و مسائل عملی نظام قضایی است؛ اما از یک مقاله یا فهرست داوران نمیتوان درباره رتبه علمی یا برتری کلی دانشگاه نتیجه گرفت.
امکانات و زیرساختها
معاونت دانشجویی، حوزههای رسمی مانند مشاوره، بهداشت و درمان، ورزش، خوابگاه، رستوران و خدمات رفاهی را در ساختار دانشگاه پوشش میدهد. مدیریت خدمات دانشجویی نیز پیگیری امور رفاهی، کار دانشجویی و تسهیلاتی مانند وامهای دانشجویی و ودیعه مسکن را بر عهده دارد.
ساختمان شماره ۲ با کاربری اداری معرفی شده است. کتابخانه، سالن اجتماعات و پارکینگ در طرح ساختمان پشتیبانی و امور مالی پیشبینی شده بودند؛ بنابراین وضعیت بهرهبرداری از این فضاها از متن طرحهای عمرانی قابل نتیجهگیری نیست.
پیش از انتخاب، وضعیت خوابگاه، وام، بیمه، غذاخوری و سایر خدمات رفاهی را برای نوع پذیرش و سال ورود خود از اطلاعیه رسمی دانشگاه و دفترچه همان سال استعلام کنید.
فضای دانشگاه و شهر میزبان
دانشگاه در محدوده خیابان انقلاب و خیابان خارک تهران قرار دارد. این موقعیت مرکزی، رفتوآمد درونشهری را به یکی از ملاحظات عملی تحصیل تبدیل میکند و اثر آن برای هر دانشجو به محل سکونت، زمان سفر و شیوه حملونقل بستگی دارد.
برای داوطلب غیرتهرانی، هزینه رفتوآمد یا تأمین محل سکونت باید پیش از انتخاب رشته جداگانه محاسبه شود. ظرفیت و شرایط خدمات اقامتی نیز ممکن است به نوع دوره و امکانات همان زمان وابسته باشد.
برخی دورههای دانشگاه ممکن است برنامه آموزشی فشرده، کارآموزی یا الزامات حضور منظم داشته باشند. داوطلب باید برنامه آموزشی و شرایط حضور دوره مورد نظر خود را از اطلاعیه همان سال بررسی کند.
ارزیابی برای داوطلبان
این بخش تصویری کلی از نقاط قوت و چالشهای دانشگاه علوم قضایی ارائه میکند.
ویژگیهای متمایز
-
پیوند مستقیم با قوه قضاییه
مأموریت دانشگاه از ابتدا برای تأمین بخشی از نیروی انسانی قضایی و اداری قوه قضاییه شکل گرفته است. این وابستگی، مسیر آموزشی آن را از دانشکدههای حقوق با مأموریت عمومیتر جدا میکند.
-
ترکیب حوزههای تخصصی قضایی و اداری
دانشگاه در کنار علوم قضایی و حقوق، حوزههایی مانند پیشگیری از وقوع جرم، اصلاح تربیت، ثبت و مدیریت قضایی را نیز در ساختار آموزشی خود جای داده است. این ترکیب، آموزش را به نیازهای تخصصی و اداری دستگاه قضایی مرتبط میکند.
-
پژوهش کاربردی درباره آرای قضایی
تحلیل علمی و روشمند آرای قضایی و معیارهای انتخاب رأی برای نقد حقوقی، از موضوعات پژوهشی مرتبط با دانشگاه است و جهتگیری عملی پژوهشهای آن را نشان میدهد.
نکاتی که داوطلب باید بسنجد
-
تمرکز محدود بر حوزه قضایی
دانشگاه برای ارائه رشتههای مرتبط با نیازهای قوه قضاییه و سازمانهای تابعه طراحی شده است. داوطلبی که تنوع گسترده رشتهها یا مسیرهای میانرشتهای میخواهد، دامنه انتخاب محدودتری خواهد داشت.
-
احتمال وجود تعهد خدمت
برخی مسیرهای بورسیه و پذیرش دانشگاه با تعهد خدمت، گزینش، کارآموزی یا الزامات اختصاصی همراهاند. این تعهدات میتوانند آزادی انتخاب شغلی پس از تحصیل را محدود کنند.
-
هزینه سکونت برای داوطلبان غیرتهرانی
قرار گرفتن دانشگاه در تهران، داوطلبان شهرهای دیگر را با تصمیم درباره رفتوآمد یا تأمین مسکن روبهرو میکند؛ بهویژه اگر دوره تماموقت و همراه با کارآموزی باشد.
این دانشگاه مناسب چه داوطلبانی است؟
علاقه جدی به حقوق، قضاوت، تحلیل آرای قضایی، ثبت یا خدمات اداری قوه قضاییه باید نقطه شروع انتخاب این دانشگاه باشد. محیط آموزشی و پژوهشی دانشگاه حول همین موضوعات شکل گرفته و برخی مسیرهای آن با گزینش، کارآموزی و تعهد خدمت همراه است.
داوطلبی که مسیر شغلی خود را در دستگاه قضایی میبیند و با الزامات سازمانی آن مسئلهای ندارد، از تمرکز تخصصی دانشگاه بهره بیشتری میبرد. در مقابل، دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه تهران را میتوان برای سه معیار مشخص بررسی کرد: گستره بیشتر رشتهها و گرایشهای حقوقی، تعامل با رشتههای متنوعتر علوم انسانی و اجتماعی و فاصله بیشتر از یک مسیر سازمانی خاص. این گزینهها برای داوطلبی مناسبترند که آموزش عمومیتر حقوق یا انعطاف بیشتری در انتخاب مسیر شغلی میخواهد.
برای داوطلب غیرتهرانی، تصمیم نهایی به امکان تأمین مسکن و تحمل رفتوآمد نیز وابسته است. دورههای تماموقت و کارآموزی میتوانند حضور منظم در تهران را ضروری کنند؛ بنابراین علاقه به عنوان رشته، بدون آمادگی برای سبک زندگی و تعهد حرفهای آن، معیار کافی نیست.
پرسشهای رایج درباره دانشگاه علوم قضایی
در این بخش، به تعدادی از پرسشهای رایج درباره این دانشگاه پاسخ داده شده است.
آیا عنوان دانشگاه علوم قضایی به معنای استخدام قطعی پس از تحصیل است؟
وابستگی دانشگاه به قوه قضاییه و مأموریت آن برای تربیت نیروی متخصص قضایی و اداری، به معنای استخدام قطعی همه فارغالتحصیلان نیست. شرایط جذب و ادامه فعالیت به نوع پذیرش و مقررات مسیر مربوط بستگی دارد.
برای بررسی تعهدات دورههای دانشگاه چه چیزی را باید بخوانم؟
دفترچه سازمان سنجش، اطلاعیه دانشگاه و متن تعهدنامه همان دوره را بررسی کنید. گزینش، تماموقتبودن تحصیل، کارآموزی، تعهد خدمت و پیامدهای انصراف ممکن است در این اسناد تعیین شود.
آیا دانشگاه علوم قضایی برای داوطلب غیرتهرانی انتخاب عملی است؟
این انتخاب به امکان رفتوآمد یا تأمین مسکن و همچنین برنامه دوره بستگی دارد. پیش از تصمیم، هزینه اقامت و سفر و وضعیت خدمات اقامتی همان دوره را بررسی کنید.
تفاوت علوم قضایی با آموزش عمومی حقوق چیست؟
علوم قضایی در این دانشگاه با نیازهای قوه قضاییه، آموزشهای تخصصی قضایی و در برخی دورهها کارآموزی و تعهد خدمت پیوند دارد. آموزش عمومی حقوق معمولاً برای داوطلبی مناسبتر است که انعطاف بیشتری در مسیرهای شغلی میخواهد.
آموزشهای مرتبط در فرادرس
منابع پیشنهادی
دانشگاههای مرتبط و نزدیک
برای مقایسه، میتوانید دانشگاه علوم قضایی را در کنار دانشگاههای زیر بررسی کنید.