معرفی
اوپناستک (OpenStack) یک پلتفرم متنباز برای ساخت و اداره زیرساخت ابری است. سازمان‌ها با آن منابع محاسباتی، شبکه، ذخیرهسازی و هویت را به‌صورت سرویس ارائه می‌کنند؛ یعنی کاربران میتوانند از طریق داشبورد یا API ماشین مجازی، شبکه و فضای ذخیرهسازی درخواست کنند.
رایج‌ترین سناریو، ساخت ابر خصوصی برای یک سازمان است؛ در این حالت، سازمان زیرساخت خود را برای تیم‌ها و کاربران داخلی فراهم می‌کند. سناریوی دیگر، استفاده ارائهدهنده دیتاسنتر یا خدمات میزبانی از اوپناستک برای ارائه ابر عمومی به مشتریان است. در هر دو حالت، مالک استقرار مسئول تهیه سرورها، طراحی شبکه، نصب، پیکربندی، پایش، ارتقا و رفع خطاهای پلتفرم است.
اوپناستک با AWS، Azure و Google Cloud هم‌سطح نیست. این سه، سرویس ابر عمومی مدیریتشده عرضه می‌کنند و بخش بزرگی از عملیات زیرساخت را بر عهده می‌گیرند. VMware vSphere نیز بیشتر برای مجازیسازی و مدیریت ماشینهای مجازی به کار می‌رود؛ اما اوپناستک علاوه بر لایه مجازیسازی، امکان ارائه منابع به‌شکل سلفسرویس، پروژه، سهمیه، API و شبکه ابری را فراهم می‌کند.
چه زمانی اوپناستک انتخاب مناسبی است؟
اوپناستک زمانی توجیه دارد که سازمان سختافزار و فضای دیتاسنتری در اختیار دارد، تیمی برای عملیات لینوکس و شبکه دارد، به چندمستاجری میان تیم‌ها یا مشتریان نیاز دارد و کنترل محل نگهداری داده و سیاست‌های دسترسی برایش مهم است. در این شرایط، پروژه‌ها، سهمیه‌ها و کنترل دسترسی اوپناستک میتوانند منابع مشترک را قابل‌مدیریت‌تر کنند.
اگر تیم عملیات کوچک است، نیاز به نگهداری سختافزار ندارید یا می‌خواهید سریع یک سرویس راهاندازی کنید، ابر عمومی مدیریتشده معمولاً انتخاب کم‌پیچیده‌تری است. اگر فقط چند ماشین مجازی داخلی می‌خواهید و سلفسرویس، API و جداسازی پروژه‌ها نیاز اصلی شما نیست، یک پلتفرم مجازیسازی سادهتر ممکن است مناسبتر باشد.
مهندسان کلود، مهندسان دواپس، مدیران سیستم و تیمهای زیرساخت با اوپناستک سروکار دارند. برای جست‌وجوی فرصت‌های شغلی در ایران، عنوان‌های انگلیسی Cloud Engineer، DevOps Engineer و System Administrator نیز میتوانند نقطه شروع مناسبی برای بررسی شرح وظایف مرتبط با زیرساخت ابری خودمیزبان باشند.
ویژگی‌های کلیدی
برای آشنایی بهتر با این ابزار، توجه به موارد زیر میتواند مفید باشد.
-
مدیریت منابع محاسباتی با Nova
سرویس Nova ایجاد، زمان‌بندی و مدیریت نمونه‌های محاسباتی را انجام می‌دهد. این نمونه‌ها معمولاً ماشین مجازی هستند و روی میزبان‌های محاسباتی سازمان اجرا میشوند.
-
شبکه مجازی با Neutron
Neutron امکان ساخت شبکه، زیرشبکه، روتر، IP شناور، گروه امنیتی و اتصال شبکه‌های مجازی به زیرساخت فیزیکی را فراهم می‌کند.
-
ذخیرهسازی بلوکی و شیء
Cinder برای ایجاد و اتصال دیسک بلوکی به نمونه‌ها استفاده میشود و Swift ذخیرهسازی شیء را برای فایل‌ها و داده‌های غیرساخت‌یافته فراهم می‌کند.
-
مدیریت هویت و دسترسی با Keystone
Keystone کاربران، پروژه‌ها، نقشها و احراز هویت سرویس‌ها را مدیریت می‌کند تا دسترسی به منابع ابری بر پایه نقش و پروژه کنترل شود.
-
داشبورد و API
کاربران میتوانند از داشبورد Horizon یا APIهای اوپناستک برای ساخت و اداره منابع استفاده کنند. API امکان اتصال پورتال داخلی و فرایندهای خودکارسازی را نیز فراهم می‌کند.
-
معماری ماژولار
اجزای اوپناستک به سرویس‌های جداگانه تقسیم شده‌اند. تیم میتواند بر اساس نیاز خود سرویس‌هایی مانند محاسبه، شبکه، تصویر ماشین و ارکستراسیون را مستقر و یکپارچه کند.
کاربردها
در ادامه، مهم‌ترین موارد این بخش به تفکیک معرفی شده‌اند.
-
ساخت ابر خصوصی سازمانی
سازمانی با چندین سرور فیزیکی میتواند منابع پردازشی و ذخیرهسازی خود را به یک فضای سلفسرویس تبدیل کند تا تیم‌ها ماشین مجازی و شبکه موردنیازشان را از یک پنل دریافت کنند.
-
ارائه زیرساخت به تیمهای توسعه
تیم زیرساخت میتواند برای هر تیم توسعه یک پروژه مستقل بسازد و سهمیه پردازنده، حافظه، شبکه و فضای ذخیرهسازی آن را کنترل کند.
-
میزبانی داخلی سامانه‌های حساس
سازمان‌هایی که نگهداری داده یا سامانه‌ها در دیتاسنتر خودشان برایشان اهمیت دارد، میتوانند به‌جای انتقال کامل بار کاری به ابر عمومی، از اوپناستک استفاده کنند.
-
آزمایش زیرساخت و محیط‌های موقت
تیمهای فنی میتوانند محیط‌های آزمایش، ماشینهای موقت و شبکه‌های ایزوله ایجاد کنند و پس از پایان کار آن‌ها را حذف کنند.
-
ساخت سرویس ابری توسط ارائهدهنده زیرساخت
ارائه‌دهندگان دیتاسنتر یا خدمات میزبانی میتوانند بر پایه اوپناستک، سرویس ماشین مجازی و شبکه ابری به مشتریان خود عرضه کنند.
-
ارزیابی پیش از استقرار تولیدی
پیش از خرید یا گسترش سختافزار، یک محیط آزمایشی کوچک بسازید. توانایی ایجاد یک پروژه، کاربر، شبکه خصوصی، ماشین مجازی و اعمال سهمیه، معیار مناسبی برای سنجش درک جریان اصلی کار است.
ابزارهای جایگزین
اگر این ابزار پاسخگوی نیاز شما نبود، گزینههای زیر را بررسی کنید.
پرسش‌های رایج درباره اوپناستک
اگر درباره این ابزار پرسشی دارید، ممکن است پاسخ آن را در میان موارد زیر پیدا کنید.
آیا اوپناستک جایگزین مستقیم AWS است؟
نه همیشه. AWS یک ابر عمومی مدیریتشده است، اما اوپناستک نرمافزاری برای ساخت و اداره ابر خودتان محسوب میشود. با اوپناستک مسئولیت سختافزار، نصب، امنیت، ارتقا و عملیات روزانه عمدتاً بر عهده تیم شماست.
برای یادگیری اوپناستک چه پیشنیازهایی لازم است؟
برای آشنایی مفهومی یا اجرای یک آزمایش هدایتشده، شناخت پایه ماشین مجازی، شبکه و لینوکس میتواند کافی باشد. اما برای استقرار و بهرهبرداری عملی، تجربه لینوکس، شبکه، مجازیسازی، ذخیرهسازی و مدیریت دسترسی ضروری یا بسیار مهم است. آشنایی با API و اسکریپتنویسی نیز در عملیات روزانه کمککننده است.
آیا اوپناستک فقط برای شرکتهای بزرگ مناسب است؟
بیشتر در محیطهایی ارزش دارد که چندین سرور، کاربران یا تیمهای متعدد و نیاز جدی به ابر خصوصی دارند. برای یک وبسایت کوچک یا چند ماشین محدود، پیچیدگی عملیاتی آن ممکن است از مزیتش بیشتر باشد.
آیا اوپناستک برای اجرای کانتینرها استفاده میشود؟
تمرکز اصلی اوپناستک مدیریت زیرساخت ابری مانند ماشین مجازی، شبکه و ذخیرهسازی است. کانتینرها معمولاً روی ماشینهای اوپناستک یا در کنار آن با ابزارهایی مانند Kubernetes اجرا میشوند.
آیا اوپناستک رایگان است؟
نرمافزار اوپناستک متنباز و رایگان است، اما استقرار و بهرهبرداری عملی از آن بدون هزینه نیست. سختافزار، دیتاسنتر، شبکه، پشتیبانی، نیروی متخصص، نگهداری و ارتقا هزینههای اصلی یک استقرار واقعی هستند.
برای شروع آزمایشی با اوپناستک چه نتیجهای قابلقبول است؟
یک محیط آزمایشی کوچک زمانی نتیجه قابلقبولی دارد که بتوانید یک کاربر و پروژه بسازید، سهمیه تعیین کنید، شبکه خصوصی ایجاد کنید، یک ماشین مجازی بالا بیاورید و دسترسی آن را با نقشها و گروههای امنیتی کنترل کنید. این نتیجه بهتنهایی آمادگی اداره محیط تولید را نشان نمیدهد.
چه زمانی ابر عمومی یا VMware vSphere مناسبتر از اوپناستک است؟
اگر اولویت شما راهاندازی سریع و واگذاری عملیات زیرساخت به ارائهدهنده است، ابر عمومی مدیریتشده مناسبتر است. اگر نیاز اصلی شما مدیریت چند ماشین مجازی داخلی است و سلفسرویس، پروژهبندی و API ابری نمیخواهید، VMware vSphere یا گزینههای مجازیسازی مشابه میتوانند سادهتر باشند.
