معرفی و پیشینه دانشگاه
دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، یک دانشگاه تخصصی دولتی زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در محله ولنجک تهران است. این مرکز آموزش عالی بهطور ویژه بر حوزههای تخصصی توانبخشی، سلامت روان، مددکاری و سلامت اجتماعی تمرکز دارد و در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی دانشجو میپذیرد.
این دانشگاه با دانشگاه علوم پزشکی ایران و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی متفاوت بوده و ساختار آموزشی و بیمارستانهای تخصصی مستقل خود را مدیریت میکند. تمرکز بر عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، کیفیت زندگی و توانبخشی بیماران، این دانشگاه را به قطب اصلی و تخصصی علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در کشور تبدیل کرده است.
تاریخچه و مسیر توسعه
دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در ۹ آبان ۱۳۷۱ با مصوبه شورای گسترش دانشگاههای علوم پزشکی وزارت بهداشت تأسیس شد تا نیازهای تخصصی کشور در حوزههای توانبخشی و سلامت روان را پاسخ دهد.
آموزش عالی در این دانشگاه با گروه مددکاری اجتماعی آغاز شد و بهمرور با تاسیس دانشکدههای تخصصی و گروههای آموزشی در زمینههای فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتاردرمانی و سلامت اجتماعی گسترش یافت.
این نهاد که پیشتر با نام «دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی» شناخته میشد، در سال ۱۳۹۹ بهمنظور بازتاب دقیقتر ماموریتهای خود، رسما به «دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی» تغییر نام داد.
موقعیت و پردیسها
موقعیت مکانی پردیس اصلی و مراکز بالینی وابسته به این دانشگاه به شرح زیر است:
پردیس اصلی: واقع در تهران، محله ولنجک، بلوار دانشجو، خیابان کودکیار (در مجاورت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، اما با ساختار کاملاً مجزا).
بیمارستانها و مراکز درمانی وابسته: بیمارستان روانپزشکی رازی (امینآباد)، بیمارستان تخصصی توانبخشی رفیده (قیطریه)، مرکز توانبخشی اسما، کلینیک نظاممافی و کلینیک جامع منیریه.
دانشجویان دوره بالینی و کارورزی باید مسافت میان پردیس اصلی در ولنجک و بیمارستانها یا کلینیکهای درمانی نقاط مختلف تهران را در برنامه روزانه خود لحاظ کنند.
مقاطع تحصیلی
این دانشگاه بهطور پایدار در مقاطع زیر دانشجو میپذیرد:
ساختار آموزشی
برای شناخت ساختار آموزشی این دانشگاه، دانشکدهها و حوزههای زیر را مرور کنید.
دانشکدهها و واحدهای آموزشی
-
دانشکده علوم توانبخشی
گروههایی مانند فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتاردرمانی، شنواییشناسی، ارتوز و پروتز، ارگونومی، ژنتیک، علوم پایه، علوم بالینی و مدیریت توانبخشی را دربرمیگیرد.
-
دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان
حوزههایی مانند روانشناسی بالینی، روانشناسی کودکان استثنایی، مشاوره، روانپزشکی، پرستاری و موضوعات مرتبط با سلامت روان در این دانشکده دنبال میشوند.
-
دانشکده سلامت اجتماعی
مددکاری اجتماعی، رفاه اجتماعی، سالمندی، اپیدمیولوژی، آمار زیستی، سلامت در حوادث و بلایا و مدیریت سلامت، ایمنی و محیط زیست از زمینههای آموزشی آن هستند.
حوزهها و رشتههای تحصیلی
ساختار آموزشی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در ۳ محور تخصصی سازماندهی شده است:
علوم توانبخشی: فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتاردرمانی، شنواییشناسی، ارتونیک و پروتز (اعضای مصنوعی)، ارگونومی، ژنتیک و مدیریت توانبخشی.
علوم رفتاری و سلامت روان: روانشناسی بالینی، روانشناسی کودکان استثنایی، مشاوره، روانپزشکی و پرستاری توانبخشی و روان.
سلامت اجتماعی و مدیریت: مددکاری اجتماعی، مدیریت رفاه اجتماعی، سالمندشناسی، اپیدمیولوژی، آمار زیستی و سلامت در حوادث و بلایا.
محیط علمی و دانشجویی
پژوهش، فناوری و پیوند با صنعت
رویکرد پژوهشی این دانشگاه بر ارتقای کیفیت زندگی، آسیبهای اجتماعی و توانبخشی نوین متمرکز است:
مراکز تحقیقاتی تخصصی: دارای پژوهشکده سلامت اجتماعی، مراکز تحقیقاتی مدیریت رفاه، سلامت در بلایا، سوءمصرف مواد، ژنتیک، سالمندی و توانبخشی اعصاب اطفال.
پژوهشهای بالینی: پیوند مستقیم پروژههای تحقیقاتی با خدمات بیمارستان توانبخشی رفیده و بیمارستان روانپزشکی رازی.
امکانات و زیرساختها
امکانات آموزشی، درمانی و رفاهی دانشگاه عبارتند از:
مراکز بیمارستانی و درمانی: بیمارستان روانپزشکی رازی (بزرگترین مرکز روانپزشکی خاورمیانه) و بیمارستان توانبخشی رفیده.
امکانات آموزشی و رفاهی: آزمایشگاههای تخصصی حرکتسنجی و توانبخشی، کتابخانه جامع علوم بهزیستی، خوابگاههای دانشجویی، سالنهای ورزشی و سلفسرویس.
فضای دانشگاه و شهر میزبان
تحصیل در پردیس ولنجک، محیطی آرام و علمی در شمال تهران را برای دانشجویان فراهم میسازد. با این حال، به دلیل پراکندگی بیمارستانها و مراکز کارورزی در سطح شهر تهران (از قیطریه تا امینآباد)، دانشجویان بخش زیادی از آموزش عملی خود را در مراکز درمانی طی میکنند. این مرکز برای علاقهمندان به فعالیتهای بالینی، مددکاری و کار میدانی در حوزه سلامت روان و ناتوانیهای جسمی انتخابی بسیار مناسب است.
ارزیابی برای داوطلبان
مزایا و چالشهای این دانشگاه را میتوان جداگانه سنجید؛ فهرست زیر هر دو را کنار هم نشان میدهد.
ویژگیهای متمایز
-
تمرکز همزمان بر توانبخشی، سلامت روان و سلامت اجتماعی
ساختار آموزشی و پژوهشی دانشگاه سه حوزه مرتبط را در کنار هم قرار میدهد و مسائل سلامت را از زاویه جسم، روان و جامعه بررسی میکند.
-
ارتباط با بیمارستان توانبخشی رفیده
رفیده به عنوان بیمارستانی تخصصی در حوزه توانبخشی، در پیوند دانشگاه با آموزش و خدمات توانبخشی قرار دارد.
-
ساختار پژوهشی سلامت اجتماعی
فعالیت پژوهشی دانشگاه موضوعاتی مانند رفاه اجتماعی، عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، سالمندی، سوءمصرف مواد و سلامت در حوادث و بلایا را دنبال میکند.
نکاتی که داوطلب باید بسنجد
-
نبود رشتههای پزشکی عمومی و دندانپزشکی
ساختار دانشگاه بر سه دانشکده تخصصی متمرکز است؛ بنابراین داوطلبی که تنوع پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی میخواهد، انتخابهای دروندانشگاهی محدودتری خواهد داشت.
-
پراکندگی محلهای آموزش و خدمت
محل اصلی دانشگاه در ولنجک است، اما برخی مراکز بالینی مرتبط مانند رازی و رفیده در محلههای دیگری از تهران قرار دارند و ممکن است رفتوآمد جداگانه لازم باشد.
-
نیاز به تناسب واقعی با حوزههای تخصصی
اگر علاقه داوطلب به توانبخشی، سلامت روان یا سلامت اجتماعی سطحی باشد، تمرکز موضوعی دانشگاه ممکن است با انتظار او از یک محیط متنوع علوم پزشکی سازگار نباشد.
این دانشگاه مناسب چه داوطلبانی است؟
این دانشگاه انتخابی عالی برای داوطلبانی است که قصد دارند بهصورت تخصصی در رشتههای فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتاردرمانی، روانشناسی بالینی، مددکاری اجتماعی و سالمندشناسی تحصیل کنند. داوطلبانی که به دنبال رشتههای جامع پزشکی، دندانپزشکی یا داروسازی هستند، باید دانشگاه علوم پزشکی ایران یا دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی را به عنوان گزینه اصلی خود انتخاب نمایند.
پرسشهای رایج درباره دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی
اگر درباره این دانشگاه پرسشی دارید، ممکن است پاسخ آن را در میان موارد زیر پیدا کنید.
دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی با دانشگاه علوم پزشکی ایران چه تفاوتی دارد؟
دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی نهادی تخصصی در توانبخشی، سلامت روان و سلامت اجتماعی است؛ دانشگاه علوم پزشکی ایران دانشگاهی جامع با دامنه گستردهتری از رشتهها و بیمارستانهای علوم پزشکی است.
دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی چه دانشکدههایی دارد؟
سه دانشکده اصلی آن علوم توانبخشی، علوم رفتاری و سلامت روان و سلامت اجتماعی هستند.
بیمارستانهای مرتبط با دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی کداماند؟
بیمارستان روانپزشکی رازی و بیمارستان توانبخشی رفیده از مراکز پزشکی و توانبخشی مرتبط با دانشگاه هستند.
آموزش بالینی دانشجویان دانشگاه در کجا انجام میشود؟
بخشی از آموزش عملی و خدمات تخصصی در مراکزی مانند بیمارستان روانپزشکی رازی و بیمارستان توانبخشی رفیده انجام میشود. محل این مراکز با محل اصلی دانشگاه یکسان نیست.
آیا این دانشگاه فقط رشتههای توانبخشی ارائه میکند؟
خیر. علاوه بر توانبخشی، دانشگاه در سلامت روان، روانشناسی، مشاوره، مددکاری اجتماعی، رفاه، سالمندی و دیگر حوزههای سلامت اجتماعی نیز فعالیت آموزشی دارد.
نام قدیمی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی چیست؟
نام پیشین دانشگاه «دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی» بود. این نهاد در سال ۱۳۹۹ با نام کنونی معرفی شد.
آموزشهای مرتبط در فرادرس
دانشگاههای مرتبط و نزدیک
داوطلبان معمولاً این دانشگاه را با دانشگاههای زیر مقایسه میکنند.