معرفی و پیشینه دانشگاه
دانشگاه شاهد یک دانشگاه جامع در تهران است که در ساختار خود هم رشتههای زیرمجموعه وزارت علوم و هم رشتههای زیرمجموعه وزارت بهداشت را ارائه میکند. رشتههای حوزه علوم انسانی، علوم پایه، مهندسی، کشاورزی، هنر، پزشکی، دندانپزشکی، پرستاری و مامایی، طب ایرانی و حکمرانی در ساختار فعلی دانشگاه حضور دارند.
بر اساس اساسنامه مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، دانشگاه شاهد مؤسسهای غیرانتفاعی وابسته به بنیاد شهید انقلاب اسلامی با شخصیت حقوقی مستقل است. با این حال، دانشگاه در حوزه دانشجویی و آموزشی مانند دانشگاههای دولتی فعالیت میکند و برنامههای آموزشی آن بر حسب رشته زیر نظر وزارت علوم و وزارت بهداشت قرار میگیرند.
یکی از نکات مهم برای داوطلب، شرایط اختصاصی پذیرش است. پذیرش در دانشگاه صرفاً به کسب رتبه علمی محدود نمیشود و داوطلبان باید ضوابط دانشگاه و فرایند بررسی صلاحیت عمومی را نیز با موفقیت طی کنند.
تاریخچه و مسیر توسعه
زمینه ایجاد دانشگاه به فرمان ۶ فروردین ۱۳۶۵ درباره رسیدگی به امور فرهنگی و تحصیلی فرزندان شهدا، آزادگان، مفقودان و جانبازان بازمیگردد. اساسنامه دانشگاه در سال ۱۳۶۹ تصویب شد و دانشگاه در مهر همان سال با پذیرش ۱۶۵ دانشجو در هفت رشته پرستاری، مامایی، علوم تربیتی، علوم اجتماعی، روانشناسی، ریاضی و نقاشی فعالیت آموزشی خود را آغاز کرد.
در سالهای بعد، دانشکدههای علوم انسانی، علوم پایه، علوم کشاورزی، فنی و مهندسی و هنر توسعه پیدا کردند و آموزش پزشکی و دندانپزشکی نیز به ساختار دانشگاه اضافه شد.
دانشکده پزشکی از سال ۱۳۷۱ فعالیت خود را آغاز کرد و دانشکده دندانپزشکی نیز از سال ۱۳۷۰ در دوره دکتری حرفهای دانشجو پذیرفت.
گروه طب سنتی ایرانی در سال ۱۳۸۶ در دانشکده پزشکی شکل گرفت و در سال ۱۴۰۲ دانشکده طب ایرانی تأسیس شد. دانشکده حکمرانی نیز در سال ۱۴۰۳ با تفکیک تعدادی از گروههای دانشکده علوم انسانی ایجاد شد.
موقعیت و پردیسها
پردیس اصلی دانشگاه شاهد در جنوب تهران، بزرگراه خلیج فارس، ابتدای آزادراه تهران قم قرار دارد. با این حال، همه فعالیتهای دانشگاه الزاماً در پردیس اصلی انجام نمیشوند. آموزش رشتههای پزشکی و دندانپزشکی با مراکز درمانی دانشگاه ارتباط دارد.
بیمارستان شهید مصطفی خمینی، کلینیک تخصصی دندانپزشکی شهید منتظری و سلامتگاه تخصصی طب ایرانی در وبسایت فعلی دانشگاه بهعنوان مراکز درمانی دانشگاه معرفی شدهاند.
بنابراین، دانشجوی رشتههای پزشکی باید علاوه بر موقعیت پردیس اصلی، محل آموزش بالینی و درمانی خود را نیز بررسی کند.
مقاطع تحصیلی
این دانشگاه بهطور پایدار در مقاطع زیر دانشجو میپذیرد:
ساختار آموزشی
برای شناخت ساختار آموزشی این دانشگاه، دانشکدهها و حوزههای زیر را مرور کنید.
دانشکدهها و واحدهای آموزشی
-
دانشکده پزشکی
دانشکده پزشکی یکی از دانشکدههای علوم پزشکی دانشگاه شاهد است. پزشکی عمومی، آموزش علوم پایه و آموزش بالینی در این دانشکده انجام میشوند. گروههای علوم پایه فعلی شامل حوزههایی مانند فیزیولوژی، میکروبیولوژی، ایمنیشناسی، بیوشیمی، بیوتکنولوژی پزشکی و علوم آزمایشگاهی هستند. گروههای بالینی نیز اطفال، جراحی، داخلی، زنان و دیگر حوزههای آموزش بالینی را دربرمیگیرند. مرکز آموزشی درمانی شهید مصطفی خمینی نیز با آموزش بالینی این دانشکده ارتباط دارد.
-
دانشکده دندانپزشکی
دانشکده دندانپزشکی در دوره دکتری حرفهای فعالیت دارد و آموزش نظری، پریکلینیکی و بالینی را پوشش میدهد. کلینیک تخصصی دندانپزشکی شهید منتظری نیز از مراکز درمانی وابسته به دانشگاه است.
-
دانشکده پرستاری و مامایی
پرستاری و مامایی از نخستین رشتههای دانشگاه شاهد بودهاند و فعالیت این دانشکده از سال ۱۳۶۹ آغاز شده است. دانشکده در ساختار جاری دانشگاه همچنان فعال است و آموزش و پژوهش این دو حوزه را دنبال میکند.
-
دانشکده طب ایرانی
ریشه این دانشکده به ایجاد گروه طب سنتی ایرانی در سال ۱۳۸۶ بازمیگردد. دانشکده طب ایرانی در سال ۱۴۰۲ بهصورت مستقل ایجاد شد. گروههای طب ایرانی، تاریخ پزشکی و داروسازی سنتی در ساختار فعلی آن دیده میشوند. دانشجویان دکتری تخصصی طب ایرانی و کارشناسی ارشد تاریخ علوم پزشکی نیز در این دانشکده فعالیت دارند.
-
دانشکده علوم انسانی
دانشکده علوم انسانی از واحدهای باسابقه دانشگاه است و از سال ۱۳۶۹ فعالیت دارد. ساختار این دانشکده در سال ۱۴۰۳ تغییر کرد و تعدادی از گروههای آن برای تشکیل دانشکده حکمرانی جدا شدند.
-
دانشکده حکمرانی
دانشکده حکمرانی در سال ۱۴۰۳ ایجاد شد. گروههای علوم اجتماعی، علوم تربیتی، علوم سیاسی و مطالعات انقلاب اسلامی، مدیریت صنعتی و مدیریت دولتی و بازرگانی در ساختار فعلی آن قرار دارند. ایجاد این دانشکده یکی از تغییرات مهم ساختار آموزشی سالهای اخیر دانشگاه است.
-
دانشکده علوم پایه
فعالیت آن با گروه ریاضی آغاز شد و سپس زیستشناسی و فیزیک به آن افزوده شدند. ریاضی کاربردی، علوم جانوری با گرایش فیزیولوژی و میکروبیولوژی در سابقه تحصیلات تکمیلی آن قرار دارند.
-
دانشکده فنی و مهندسی
این دانشکده حوزههایی مانند مهندسی برق، مهندسی کامپیوتر، مهندسی پزشکی بالینی، مهندسی صنایع و مهندسی عمران را در مقاطع مختلف پوشش داده است.
-
دانشکده علوم کشاورزی
این دانشکده در حوزههایی مانند زراعت و اصلاح نباتات، علوم باغبانی، گیاهپزشکی، خاکشناسی، حشرهشناسی و زیستفناوری کشاورزی فعالیت داشته و مرکز تحقیقات گیاهان دارویی را در خود جای داده است.
-
دانشکده هنر
هنر نیز از نخستین حوزههای دانشگاه شاهد بوده است و رشته نقاشی در نخستین دوره پذیرش دانشگاه حضور داشت. دانشکده هنر در ساختار فعلی دانشگاه فعال است و حوزههایی مانند هنرهای تجسمی و پژوهش هنر در سابقه آموزشی آن دیده میشوند.
حوزهها و رشتههای تحصیلی
در فهرست زیر، به چند مورد از رشتههای تحصیلی اصلی دانشگاه شاهد اشاره کردهایم.
علوم پزشکی
پزشکی، دندانپزشکی، پرستاری و مامایی و طب ایرانی از حوزههای اصلی آموزش پزشکی دانشگاه هستند. آموزش پزشکی شامل بخشهای علوم پایه و بالینی است و دندانپزشکی نیز دوره دکترای حرفهای و آموزشهای کلینیکی دارد.
علوم انسانی و حکمرانی
علوم انسانی در کنار دانشکده جدید حکمرانی بخش گستردهای از ساختار آموزشی دانشگاه را تشکیل میدهد. ایجاد دانشکده حکمرانی در سال ۱۴۰۳ باعث شده برخی رشتههایی که پیشتر در دانشکده علوم انسانی قرار داشتند، اکنون در ساختار مستقلی فعالیت کنند.
علوم پایه، مهندسی و کشاورزی
ریاضی، زیستشناسی و فیزیک در علوم پایه جای دارند. مهندسی برق، مهندسی کامپیوتر، مهندسی پزشکی بالینی، مهندسی صنایع و مهندسی عمران از حوزههای فنی هستند. علوم کشاورزی نیز زراعت، علوم باغبانی، گیاهپزشکی، خاکشناسی، حشرهشناسی و زیستفناوری کشاورزی را دربرمیگیرد.
هنر
نقاشی، کتابت و نگارگری، ارتباط تصویری، پژوهش هنر و تصویرسازی در سابقه آموزشی دانشکده هنر دانشگاه دیده میشوند.
محیط علمی و دانشجویی
پژوهش، فناوری و پیوند با صنعت
دانشگاه شاهد در ساختار جاری خود مجموعه متنوعی از مراکز و گروههای پژوهشی دارد. در این بخش قصد داریم توضیحاتی را در مورد این مراکز ارائه دهیم.
مرکز تحقیقات تنظیم پاسخهای ایمنی، مرکز تحقیقات نوروفیزیولوژی، مرکز تحقیقات میکروبشناسی مولکولی، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی و مرکز تحقیقات مراقبتهای سالمندی از نمونههای واحدهای پژوهشی دانشگاه هستند.
پژوهشکده علوم و فناوریهای نوین اطلاعات و ارتباطات و پژوهشکده مطالعات اسلامی آسیبهای اجتماعی نیز در ساختار پژوهشی دانشگاه حضور دارند. همچنین، پژوهشکدههایی در حوزه حکمرانی اسلامی، عدالت در سلامت و الکترومغناطیس زیستی در دانشگاه شاهد تاسیس شدهاند.
البته، برای داوطلب تحصیلات تکمیلی، مرکز پژوهشی مرتبط با رشته، اعضای هیئت علمی و پروژههای فعال معیارهای کاربردیتری از تعداد کلی مراکز دانشگاه هستند.
امکانات و زیرساختها
امکانات آموزشی و درمانی
دانشگاه شاهد علاوه بر آزمایشگاهها و امکانات دانشکدهای، زیرساختهای مشترک پژوهشی و آموزشی دارد. برای نمونه، بیمارستان شهید مصطفی خمینی برای حوزه پزشکی، کلینیک شهید منتظری برای دندانپزشکی و سلامتگاه تخصصی طب ایرانی سه مرکز درمانی معرفیشده در ساختار فعلی دانشگاه هستند.
دانشکده پزشکی شامل امکاناتی نظیر کتابخانه، آزمایشگاهها، مرکز مهارتهای بالینی، کلاسهای آموزشی و سالنهای علمی و همایش در ساختار خود است. البته، وجود هر زیرساخت به معنای دسترسی یکسان همه دانشجویان نیست. امکانات موردنیاز باید برای رشته و پروژه مشخص بررسی شوند.
شرایط پذیرش
شرایط پذیرش برای متقاضیان تحصیل در دانشگاه شاهد اهمیت ویژهای دارد. دانشگاه شاهد از دانشگاههایی است که پذیرش آن فقط بر پایه رتبه علمی پایان نمییابد. بر اساس توضیحات رسمی دانشگاه، متقاضیان علاوه بر شرکت در آزمون مربوط باید مرحله بررسی صلاحیت عمومی دانشگاه را نیز با موفقیت طی کنند.
این شرایط فقط برای خانوادههای شهدا و ایثارگران تعریف نشده است. اساسنامه دانشگاه از ابتدا امکان پذیرش سایر افراد واجد شرایط را نیز پیشبینی کرده است. بنابراین داوطلب باید علاوه بر رشته و رتبه، ضوابط اختصاصی پذیرش اعلامشده برای همان سال را نیز پیش از انتخاب دانشگاه مطالعه کند.
خوابگاه و خدمات دانشجویی
دانشگاه خدمات دانشجویی و خوابگاهی دارد. با این حال، ظرفیت، اولویت واگذاری، جنسیت، مقطع و شرایط هر سال میتوانند بر اسکان اثر بگذارند. وضعیت خوابگاه متأهلی نیز باید از اطلاعیه جاری همان سال بررسی شود. همچنین، برای دانشجویان ساکن تهران، موقعیت پردیس اصلی در جنوب شهر نیز اهمیت زیادی دارد.
فضای دانشگاه و شهر میزبان
پردیس اصلی در ابتدای آزادراه تهران قم قرار گرفته است. بنابراین زمان رفتوآمد برای دانشجویانی که در مرکز، شمال یا شرق تهران سکونت دارند میتواند قابل توجه باشد.
تجربه دانشجوی پزشکی با دانشجوی هنر، مهندسی یا علوم انسانی یکسان نیست. بخشی از آموزش پزشکی و دندانپزشکی در مراکز درمانی انجام میشود ولی رشتههای غیرپزشکی بیشتر با پردیس و دانشکدههای اصلی در ارتباط هستند. به همین دلیل، داوطلب بهتر است محل واقعی کلاس، آزمایشگاه یا مرکز بالینی رشته موردنظر خود را پیش از انتخاب به طور دقیق بررسی کند.
ارزیابی برای داوطلبان
برای ارزیابی بهتر این دانشگاه، باید مزایا و چالشهای آن را در کنار یکدیگر بررسی کرد.
ویژگیهای متمایز
-
دانشگاه جامع زیر پوشش دو نظام آموزشی
یکی از ویژگیهای خاص دانشگاه شاهد این است که هم رشتههای زیرمجموعه وزارت علوم و هم رشتههای زیرمجموعه وزارت بهداشت را در یک دانشگاه ارائه میکند.
-
مأموریت تاریخی حمایت آموزشی
دانشگاه با هدف ایجاد امکانات آموزشی، تربیتی و پژوهشی برای فرزندان شهدا، آزادگان، مفقودان و جانبازان شکل گرفت و این پیشینه هنوز بخشی از هویت نهادی آن است.
-
آزمایشگاه مرکزی فرادانشکدهای
آزمایشگاه مرکزی برای اشتراک تجهیزات تخصصی و ارائه خدمات به گروههای آموزشی، پژوهشگران و دانشجویان تحصیلات تکمیلی فعالیت میکند و بر زیستفناوری و نانوفناوری تأکید دارد.
-
تداوم آموزش طب ایرانی
گروه طب سنتی ایرانی از سال ۱۳۸۶ در دانشکده پزشکی فعالیت داشته و دانشکده طب ایرانی در سال ۱۴۰۲ به ساختار دانشگاه افزوده شده است.
نکاتی که داوطلب باید بسنجد
-
موقعیت در جنوب تهران
قرارگیری دانشگاه در ابتدای آزادراه تهران قم ممکن است برای دانشجویانی که در شمال یا شرق تهران زندگی میکنند، رفتوآمد روزانه طولانیتری ایجاد کند.
-
شرایط اسکان
جزئیات شرایط خوابگاه، ازجمله امکان استفاده و ضوابط جاری، باید پیش از انتخاب رشته از اطلاعیههای دانشگاه بررسی شود.
-
تفاوت نیازهای رشتهها
امکانات و محل آموزش رشتههای پزشکی، مهندسی، هنر و علوم انسانی یکسان نیست. بنابراین، تناسب دانشکده و امکانات عملی باید جداگانه سنجیده شود.
این دانشگاه مناسب چه داوطلبانی است؟
دانشگاه شاهد برای داوطلبی قابل بررسی است که رشته موردنظرش در میان حوزههای پزشکی، دندانپزشکی، پرستاری و مامایی، طب ایرانی، علوم انسانی، حکمرانی، علوم پایه، مهندسی، کشاورزی یا هنر قرار داشته باشد و شرایط اختصاصی پذیرش دانشگاه نیز با وضعیت او سازگار باشد.
برای داوطلب علوم پزشکی، دانشگاه شاهد ویژگی متفاوتی دارد، زیرا رشتههای پزشکی در دل یک دانشگاه جامع چندحوزهای ارائه میشوند.
اگر هدف شما تحصیل در دانشگاهی کاملاً متمرکز بر علوم پزشکی است، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی یا دانشگاه علوم پزشکی تهران گزینههای متفاوتی برای مقایسه هستند.
برای رشتههای غیرپزشکی نیز دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه تهران را میتوان در سطح همان رشته مقایسه کرد.
پرسشهای رایج درباره دانشگاه شاهد
در این بخش، به تعدادی از پرسشهای رایج درباره این دانشگاه پاسخ داده شده است.
دانشگاه شاهد با دانشگاه علوم پزشکی شاهد چه تفاوتی دارد؟
دانشگاه شاهد نهادی مستقل وابسته به بنیاد شهید است و دانشکدههای پزشکی، دندانپزشکی و پرستاری و مامایی دارد. دانشگاه علوم پزشکی شاهد نهادی جداگانه با عنوان و ساختار مستقل است.
دانشگاه شاهد در چه رشتههایی فعالیت میکند؟
حوزههای اصلی آن شامل علوم پزشکی، علوم انسانی، علوم پایه، مهندسی، کشاورزی، هنر و طب ایرانی است. رشته و ظرفیت پذیرش هر سال در دفترچه همان سال اعلام میشود.
آیا دانشگاه شاهد دانشکده دندانپزشکی دارد؟
بله. دانشکده دندانپزشکی دوره دکترای حرفهای و آموزشهای علوم پایه، کلینیکی و پریکلینیکی دارد و کلینیک تخصصی دندانپزشکی شهید منتظری با این حوزه مرتبط است.
آیا دانشگاه شاهد خوابگاه متأهلی دارد؟
خیر، دانشگاه خوابگاه متأهلی ندارد. شرایط جاری اسکان باید از اطلاعیه دانشگاه پیگیری شود.
آیا محل آموزش نظری و بالینی در دانشگاه شاهد یکسان است؟
الزاماً خیر. محل کلاسهای نظری، آموزش بالینی و برخی خدمات دانشجویی ممکن است متفاوت باشد؛ داوطلبان رشتههای پزشکی و پیراپزشکی باید محل آموزش رشته خود را جداگانه بررسی کنند.
آیا دانشگاه شاهد آزمایشگاه مرکزی دارد؟
بله. آزمایشگاه مرکزی برای پشتیبانی پژوهشی و ارائه خدمات فرادانشکدهای، بهویژه در زیستفناوری و نانوفناوری، فعالیت میکند.
آموزشهای مرتبط در فرادرس
-
آموزش انتخاب رشته کنکور سراسری و فرهنگیان + بررسی نمونه کارنامه
-
آموزش انتخاب رشته کنکور تجربی – معرفی رشته های دانشگاهی علوم تجربی (رایگان)
-
آموزش انتخاب رشته کنکور ریاضی – معرفی رشته های دانشگاهی ریاضی فیزیک (رایگان)
-
آموزش انتخاب رشته کنکور هنر – معرفی رشته های دانشگاهی هنر (رایگان)
-
آموزش انتخاب رشته کنکور انسانی – معرفی رشته های دانشگاهی علوم انسانی (رایگان)
-
بهترین دانشگاه های تهران کدام هستند؟ – معرفی پنج دانشگاه برتر با جزئیات کامل
منابع پیشنهادی
دانشگاههای مرتبط و نزدیک
برای مقایسه، میتوانید دانشگاه شاهد را در کنار دانشگاههای زیر بررسی کنید.