معرفی و پیشینه دانشگاه
دانشگاه علوم پزشکی تهران نهادی دولتی در شهر تهران است که زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی فعالیت میکند. مأموریت آن آموزش علوم پزشکی، پژوهش در حوزه سلامت و ارائه یا سازماندهی خدمات بهداشتی و درمانی است.
این دانشگاه با دانشگاه تهران یکی نیست. آموزش پزشکی در دورهای در ساختار دانشگاه تهران قرار داشت، اما دانشکدههای علوم پزشکی در سال ۱۳۶۵ از آن ساختار جدا شدند و دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران شکل گرفت.
دانشگاه علوم پزشکی تهران با دانشگاه علوم پزشکی ایران متفاوت است. دانشگاه علوم پزشکی ایران مسیر سازمانی مستقلی داشته و ادغام موقت دو دانشگاه در سال ۱۳۸۹، استقلال دوباره آن را از بین نبرد.
برای داوطلب، نکته اصلی گستردگی همزمان آموزش، پژوهش، بیمارستانهای آموزشی و شبکههای بهداشت است. این ساختار میتواند برای علاقهمندان به آموزش بالینی و پژوهش فرصت ایجاد کند، اما پراکندگی مراکز در تهران و تفاوت تجربه میان دانشکدهها باید در تصمیمگیری لحاظ شود.
تاریخچه و مسیر توسعه
ریشه تاریخی دانشگاه به آموزش نوین پزشکی در دارالفنون بازمیگردد. دارالفنون در سال ۱۲۳۰ شمسی تأسیس شد و طب و جراحی از رشتههای اصلی آن بود. آموزش پزشکی در سال ۱۹۱۸ میلادی در قالب کالج طب مستقل ادامه یافت.
با تأسیس دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳، دانشکده پزشکی و سپس دانشکدههای دندانپزشکی و داروسازی در ساختار آن دانشگاه قرار گرفتند. این پیوند تاریخی، منشأ ارتباط دانشگاه علوم پزشکی تهران با دانشگاه تهران است.
سال ۱۳۶۵ مبنای تحول قانونی و سازمانی دانشگاههای علوم پزشکی و انتقال مدیریت آموزش پزشکی به وزارت بهداشت است. در سال ۱۳۷۰ نیز جدایی دانشکدههای پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی از دانشگاه تهران در روایت تاریخی آن دانشگاه ثبت شده است. بنابراین، ۱۳۶۵ به تشکیل قانونی ساختار کنونی و ۱۳۷۰ به ثبت جدایی این دانشکدهها در روایت دانشگاه تهران مربوط است.
دانشگاه علوم پزشکی ایران در سال ۱۳۵۴ با مسیر نهادی مستقل آغاز شد و در سال ۱۳۸۹ با دانشگاه علوم پزشکی تهران ادغام شد، اما بعدتر استقلال آن دوباره برقرار شد. این رخداد، مرز سازمانی دو دانشگاه را روشن کرد.
موقعیت و پردیسها
ستاد مرکزی دانشگاه در تهران، بلوار کشاورز، نبش خیابان قدس و در محدوده محله دانشگاه تهران قرار دارد. این محل به پارک لاله و چند مرکز درمانی نزدیک است و از ایستگاه مترو انقلاب و ایستگاه اتوبوس حجاب دسترسی دارد.
دانشکدهها، بیمارستانهای آموزشی، مراکز پژوهشی و واحدهای بهداشت دانشگاه در یک ساختمان یا پردیس واحد متمرکز نیستند. بخشی از فعالیتهای دانشگاه در نقاط مختلف تهران، شهرری و اسلامشهر انجام میشود. شبکه بهداشت اسلامشهر، مرکز بهداشت جنوب تهران و شبکه بهداشت شهرری از واحدهای مرتبط با خدمات سلامت دانشگاه هستند.
مقاطع تحصیلی
این دانشگاه بهطور پایدار در مقاطع زیر دانشجو میپذیرد:
ساختار آموزشی
ساختار آموزشی دانشگاه علوم پزشکی تهران از دانشکدهها و حوزههای زیر تشکیل شده است.
دانشکدهها و واحدهای آموزشی
-
دانشکده پزشکی
آموزش پزشکی عمومی، تخصصی و فوقتخصصی را دنبال میکند و با مجموعهای از بیمارستانها و مراکز درمانی از جمله مجتمع بیمارستانی امام خمینی، شریعتی و سینا ارتباط دارد.
-
دانشکده دندانپزشکی
آموزش دندانپزشکی را سازمان میدهد و پس از جدایی از دانشکده پزشکی در سال ۱۹۵۶ میلادی بهعنوان دانشکدهای مستقل شکل گرفت.
-
دانشکده داروسازی
آموزش علوم دارویی را دنبال میکند و سابقه آن به ایجاد بخش داروسازی در مدرسه طب در سال ۱۹۲۲ میلادی میرسد؛ این بخش در سال ۱۹۵۶ میلادی استقلال یافت.
-
دانشکده پرستاری و مامایی
آموزش پرستاری و مامایی را در پیوند با مراقبت از بیمار و خدمات سلامت دنبال میکند.
-
دانشکده پیراپزشکی
آموزشهای تشخیصی و پشتیبان خدمات پزشکی را سازمان میدهد و در ساختار چندحوزهای علوم سلامت دانشگاه قرار دارد.
-
دانشکده بهداشت
به آموزش و پژوهش در حوزههای بهداشت و سلامت جمعیتمحور مرتبط است و با شبکههای بهداشت تحت پوشش دانشگاه پیوند دارد.
-
دانشکده توانبخشی
در حوزه آموزش توانبخشی فعالیت میکند و رشتههایی مانند گفتاردرمانی و فیزیوتراپی را در زمینه آموزش و ارزیابی مهارتهای بالینی پوشش میدهد.
-
دانشکده علوم تغذیه و رژیمشناسی
علوم تغذیه و رژیمشناسی را در ارتباط با سلامت و مراقبت از بیمار آموزش میدهد.
-
دانشکده فناوریهای نوین پزشکی
به حوزههای فناورانه علوم پزشکی میپردازد و در مرز میان فناوری، پژوهش و آموزش پزشکی قرار دارد.
-
دانشکده طب سنتی
آموزش دانشگاهی طب سنتی را در ساختار علوم پزشکی دانشگاه دنبال میکند.
حوزهها و رشتههای تحصیلی
مسیرهای حرفهای و بالینی
پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، پرستاری و مامایی مسیرهایی هستند که آموزش تخصصی آنها با مراقبت از بیمار و الزامات حرفهای نظام سلامت پیوند دارد. پزشکی عمومی، تخصصی و فوقتخصصی نیز در ساختار آموزشی دانشگاه دنبال میشود.
سلامت جمعیت و خدمات پشتیبان
بهداشت، پیراپزشکی، توانبخشی و علوم تغذیه و رژیمشناسی بیشتر با پیشگیری، تشخیص، بازتوانی و پشتیبانی از فرایند درمان ارتباط دارند. شبکههای بهداشت دانشگاه، نمونهای از کاربرد جمعیتمحور این حوزهها هستند.
پژوهش و آموزش میانرشتهای
فناوریهای نوین پزشکی، طب سنتی و فعالیتهای مراکز تحقیقاتی، بخشهایی از ساختار دانشگاه هستند که در کنار آموزش بالینی و پژوهش پزشکی قرار میگیرند. گروههای آموزشی پایه، بالینی و بینرشتهای میتوانند در این حوزهها همکاری کنند.
محیط علمی و دانشجویی
پژوهش، فناوری و پیوند با صنعت
پژوهش دانشگاه در حوزههای پزشکی، بهداشت، درمان و آموزش علوم پزشکی انجام میشود. شبکه آزمایشگاه جامع تحقیقات نیز با ارائه خدمات و انجام آزمایشهای تخصصی، از پژوهشهای آزمایشگاهی پشتیبانی میکند.
مرکز تحقیقات بیماریهای پستان، پژوهشهای بنیادی، علوم پایه، اپیدمیولوژیک و بالینی را با هدف بهبود خدمات بهداشتی و درمانی دنبال میکند. ایجاد بانک اطلاعات بیماریهای پستان و تربیت نیروی پژوهشگر نیز در مأموریت این مرکز قرار دارد.
ارتباط پژوهش با بیمارستانهای آموزشی و شبکههای بهداشت، پژوهشهای دانشگاهی را به مسائل واقعی حوزه درمان و سلامت جامعه نزدیکتر میکند. مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی نیز از شبیهسازی لاپاراسکوپی، بیماران استانداردشده و آزمونهای مهارت بالینی برای آموزش و ارزیابی برخی گروههای تخصصی استفاده کرده است.
امکانات و زیرساختها
فهرست مراکز درمانی دانشکده پزشکی شامل مجتمع بیمارستانی امام خمینی، مجتمع بیمارستانی امیراعلم، بیمارستانهای روزبه، شریعتی، سینا، بهرامی، فارابی، یاس، رازی، ضیائیان و بهارلو و بیمارستان بانوان آرش است. مرکز قلب تهران، مرکز طبی کودکان و بیمارستان کودکان حکیم نیز در فهرست مراکز درمانی مورد استفاده دانشکده پزشکی قرار دارند.
دانشگاه شبکه آزمایشگاه جامع تحقیقات، مراکز تحقیقاتی و مجلات دانشگاهی دارد. مرکز شبیهسازی دانشگاه برای آموزش مهارتهایی مانند لاپاراسکوپی به کار رفته و آزمونهای آسکی با بیماران استانداردشده برای ارزیابی مهارتهای بالینی برگزار شده است.
در بخش دانشجویی، واحدهایی برای تغذیه، رفاه، ایابوذهاب، کتابخانههای دانشجویی، سلامت جسمی و مشاوره و سلامت روان فعالیت میکنند. امکانات فرهنگی و ورزشی نیز در قالب برنامههای معاونت فرهنگی و دانشجویی دنبال میشود.
فضای دانشگاه و شهر میزبان
تحصیل در دانشگاه علوم پزشکی تهران در یک پردیس متمرکز خلاصه نمیشود. دانشجو ممکن است میان دانشکده، آزمایشگاه، بیمارستان آموزشی و مرکز بهداشت رفتوآمد داشته باشد؛ بنابراین محل دقیق رشته و کارآموزی، بر زمان روزانه اثر مستقیم دارد.
ستاد مرکزی در بلوار کشاورز و در بافت مرکزی تهران قرار گرفته است. نزدیکی به مترو انقلاب و ایستگاه اتوبوس حجاب دسترسی به این محل را آسانتر میکند، اما همه دانشکدهها و مراکز آموزشی و درمانی دانشگاه در همین محدوده قرار ندارند.
از سویی قرارگیری دانشگاه در تهران دسترسی مناسبی را به وسایل حمل و نقل عمومی برای دانشجویان فراهم میکند ولی در مقابل، پراکندگی مراکز و فاصله میان محل سکونت، کلاس و بیمارستان میتواند زمان رفتوآمد را افزایش دهد.
ارزیابی برای داوطلبان
مزایا و چالشهای این دانشگاه را میتوان جداگانه سنجید؛ فهرست زیر هر دو را کنار هم نشان میدهد.
ویژگیهای متمایز
-
پیوند تاریخی با آغاز آموزش نوین پزشکی
مسیر دانشگاه از آموزش طب در دارالفنون، کالج طب و دانشکدههای پزشکی دانشگاه تهران عبور کرده است؛ پیشینهای که آن را به تاریخ آموزش پزشکی نوین ایران پیوند میدهد.
-
شبکه متنوع مراکز درمانی آموزشی
وجود مراکزی مانند مجتمع بیمارستانی امام خمینی، مرکز قلب تهران، مرکز طبی کودکان و بیمارستان بانوان آرش، محیطهای بالینی متفاوتی را در شبکه دانشگاه قرار داده است.
-
پژوهش اختصاصی در بیماریهای پستان
مرکز تحقیقات بیماریهای پستان، پژوهشهای بنیادی، اپیدمیولوژیک و بالینی و ایجاد بانک اطلاعات این بیماری را در مأموریت خود دارد.
-
پوشش همزمان درمان و بهداشت جمعیتمحور
شبکههای بهداشت اسلامشهر، جنوب تهران و شهرری، فعالیت دانشگاه را از بیمارستانهای آموزشی به خدمات بهداشت عمومی در مناطق شهری و پیرامونشهری گسترش میدهند.
نکاتی که داوطلب باید بسنجد
-
پراکندگی محلهای آموزشی و درمانی
ستاد مرکزی، دانشکدهها، بیمارستانها و شبکههای بهداشت در یک محل قرار ندارند. برنامه روزانه برخی دانشجویان میتواند به رفتوآمد میان چند نقطه تهران وابسته باشد.
-
تفاوت تجربه میان دانشکدهها و گروهها
گستردگی دانشگاه به معنای تجربه یکسان در همه رشتهها نیست. برنامه آموزشی، گروه، استاد، مرکز بالینی و دسترسی عملی به امکانات میتواند مسیر دانشجویان را متفاوت کند.
-
فشار زندگی و رفتوآمد در تهران
تحصیل در محیطی بزرگ و شهری، دسترسی گستردهای ایجاد میکند، اما برای دانشجویانی که از محل آموزش دور هستند یا برنامه بالینی فشرده دارند، زمان رفتوآمد هزینه مهمی است.
این دانشگاه مناسب چه داوطلبانی است؟
اگر هدف شما پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، پرستاری، بهداشت یا یکی از حوزههای پیراپزشکی و توانبخشی است و میخواهید از محیط آموزشی و بالینی گستردهای استفاده کنید، ساختار دانشگاه علوم پزشکی تهران میتواند با مسیر شما سازگار باشد. علاقه به پژوهش، آموزش مهارت بالینی و تجربه در چند نوع مرکز درمانی نیز این تناسب را بیشتر میکند.
اگر رفتوآمد کم و فاصله کوتاه بین مراکز آموزشی برایتان مهم است، بهتر است پراکندگی مراکز دانشگاه را قبل از انتخاب بررسی کنید. برای مقایسه دانشگاههای علوم پزشکی تهران نیز میتوانید دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و دانشگاه علوم پزشکی ایران را بررسی کنید. دانشگاه علوم پزشکی ایران به دلیل ساختار سازمانی و شبکه مراکز درمانی مستقل، گزینه مناسبی برای مقایسه است.
داوطلبی که به دنبال تمرکز بیشتر دانشگاه بر روی حوزههای توانبخشی و سلامت اجتماعی است، میتواند دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی را نیز بررسی کند. انتخاب مناسب به رشته، محل آموزش، علاقه به پژوهش و تحمل رفتوآمد شهری نیز وابسته است.
پرسشهای رایج درباره دانشگاه علوم پزشکی تهران
اگر درباره این دانشگاه پرسشی دارید، ممکن است پاسخ آن را در میان موارد زیر پیدا کنید.
تفاوت دانشگاه علوم پزشکی تهران با دانشگاه تهران چیست؟
دانشگاه علوم پزشکی تهران نهادی مستقل و زیر نظر وزارت بهداشت است. دانشگاه تهران زیر نظر وزارت علوم فعالیت میکند و آموزش پزشکی آن پس از جدایی دانشکدههای علوم پزشکی ادامه نیافت.
تفاوت دانشگاه علوم پزشکی تهران با دانشگاه علوم پزشکی ایران چیست؟
دانشگاه علوم پزشکی ایران در سال ۱۳۵۴ با مسیر نهادی مستقل آغاز شد. این دانشگاه در سال ۱۳۸۹ با دانشگاه علوم پزشکی تهران ادغام شد و بعدتر استقلال دوباره آن برقرار شد؛ بنابراین آغاز فعالیت و استقلال دوباره آن دو رخداد جداگانهاند.
کدام حوزه آموزشی دانشگاه برای داوطلبان مختلف مناسبتر است؟
پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی مسیرهای حرفهای و بالینیاند؛ بهداشت بر سلامت جمعیت تمرکز دارد و پیراپزشکی، توانبخشی و علوم تغذیه با تشخیص، بازتوانی و پشتیبانی درمان ارتباط دارند. انتخاب باید بر پایه رشته، نوع آموزش و هدف شغلی انجام شود.
مراکز درمانی آموزشی دانشگاه علوم پزشکی تهران کداماند؟
مجتمع بیمارستانی امام خمینی، شریعتی، سینا، فارابی، رازی، مرکز قلب تهران، مرکز طبی کودکان و بیمارستان بانوان آرش از مراکز معرفیشده دانشگاه هستند. محل استفاده هر رشته و دوره در دفترچه و اطلاعیههای همان سال مشخص میشود.
تفاوت دورههای حرفهای، تخصصی و فوقتخصصی در این دانشگاه چیست؟
دوره دکتری حرفهای به تربیت نیروی حرفهای در رشتههایی مانند پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی مربوط است؛ تخصص و فوقتخصص پزشکی پس از آن، آموزش بالینی پیشرفتهتری را دنبال میکنند. شرایط و رشتههای پذیرش هر سال در اطلاعیههای رسمی اعلام میشوند.
شبکه بیمارستانی و بهداشت شهری چه تفاوتی برای دانشجوی این دانشگاه ایجاد میکند؟
دانشگاه علاوه بر مراکز درمانی دانشکده پزشکی، با شبکه بهداشت اسلامشهر، مرکز بهداشت جنوب تهران و شبکه بهداشت شهرری نیز پیوند دارد. در نتیجه، تجربه آموزشی از درمان بیمارستانی تا خدمات سلامت جمعیتمحور در چند محدوده شهری را شامل میشود.
منابع پیشنهادی
دانشگاههای مرتبط و نزدیک
برای مقایسه، میتوانید دانشگاه علوم پزشکی تهران را در کنار دانشگاههای زیر بررسی کنید.
- دانشگاه دانشگاه تهران University of Tehran
- دانشگاه دانشگاه علوم پزشکی ایران Iran University of Medical Sciences
- دانشگاه دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Shahid Beheshti University of Medical Sciences
- دانشگاه دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران Islamic Azad University, Tehran Medical Branch
- دانشگاه دانشگاه علوم پزشکی بقیهالله تهران Baqiyatallah University of Medical Sciences