معرفی و پیشینه دانشگاه
دانشگاه تربیت مدرس یک دانشگاه دولتی در تهران است که هویت آن بر تحصیلات تکمیلی، پژوهش و تربیت اعضای هیئتعلمی و محققان شکل گرفته است. این دانشگاه با دانشگاههای عمومی دارای مسیر گسترده کارشناسی تفاوت دارد و دورههای کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی محور فعالیت آموزشی آن هستند.
مأموریت تاریخی دانشگاه از تأمین نیروی علمی برای دانشگاهها، مراکز آموزش عالی و مراکز تحقیقاتی کشور آغاز شده است. گستره علمی آن حوزههایی مانند علوم انسانی، مدیریت، حقوق، علوم پایه، علوم پزشکی، مهندسی، کشاورزی، منابع طبیعی، هنر و فناوریهای میانرشتهای را دربرمیگیرد.
دانشگاه تربیت مدرس با دانشگاه فرهنگیان یکی نیست. دانشگاه فرهنگیان برای تربیت و توانمندسازی نیروی انسانی آموزش و پرورش شکل گرفته است، در حالی که تربیت مدرس بر تربیت استاد و محقق برای دانشگاهها و مراکز پژوهشی تمرکز دارد. دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی نیز نهادی جداگانه با مأموریت متفاوت است.
برای داوطلب، مهمترین نکته تناسب مقطع و هدف تحصیلی است. اگر پژوهش، ادامه تحصیل و فعالیت دانشگاهی برای شما اولویت دارد، تمرکز این دانشگاه میتواند مزیت باشد؛ اما برای ورود به دوره کارشناسی یا تجربه دانشگاهی عمومیتر، باید گزینههای دیگری را بررسی کنید.
تاریخچه و مسیر توسعه
ریشه دانشگاه تربیت مدرس به ایجاد «مدرسه تربیت مدرس» در سال ۱۳۶۰ بازمیگردد. این مدرسه برای تربیت کادر هیئتعلمی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور شکل گرفت و فعالیت آموزشی خود را از مهر ۱۳۶۱ آغاز کرد.
پذیرش دانشجو ابتدا در مدیریت و برخی رشتههای علوم انسانی انجام شد و سپس به علوم تجربی، علوم پزشکی و دیگر حوزههای علمی گسترش یافت. نخستین دانشآموختگان کارشناسی ارشد در سال ۱۳۶۴ فارغالتحصیل شدند.
در ۲۱ مرداد ۱۳۶۵، عنوان و جایگاه «مدرسه تربیت مدرس» به «دانشگاه تربیت مدرس» تغییر کرد و اساسنامه دانشگاه به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید. اصلاح بخشی از اساسنامه در سال ۱۳۸۶ انجام شد، اما این اصلاحات به معنای تأسیس دوباره دانشگاه نیست.
موقعیت و پردیسها
مرکز دانشگاه تربیت مدرس در شهر تهران قرار دارد. دانشگاه در ساختار آموزشی خود از پردیس خودگردان نیز نام میبرد؛ این عنوان به یک شیوه آموزشی و مالی درون دانشگاه اشاره دارد و با پردیس خودگردان دانشگاههای دیگر یکسان نیست.
برای داوطلبان شهرستانی، تحصیل در این دانشگاه با زندگی و رفتوآمد در تهران همراه است. دانشگاه خدماتی مانند خوابگاه، تغذیه، مرکز بهداشت و درمان دانشجویی و وامهای دانشجویی را در ساختار پشتیبانی خود دارد.
مقاطع تحصیلی
این دانشگاه بهطور پایدار در مقاطع زیر دانشجو میپذیرد:
ساختار آموزشی
برای شناخت ساختار آموزشی این دانشگاه، دانشکدهها و حوزههای زیر را مرور کنید.
دانشکدهها و واحدهای آموزشی
-
دانشکده علوم انسانی
حوزههایی مانند تاریخ، جامعهشناسی، جغرافیا، روانشناسی، زبانها و ادبیات، علوم تربیتی، علوم سیاسی و مطالعات زنان را دربرمیگیرد.
-
دانشکده مدیریت و اقتصاد
در زمینههای مدیریت، اقتصاد، حسابداری و علم اطلاعات و دانششناسی فعالیت دارد.
-
دانشکده حقوق
حوزههایی مانند حقوق، روابط بینالملل و موضوعات مرتبط با سیاستگذاری و مسائل حقوقی را در مقاطع تحصیلات تکمیلی پوشش میدهد.
-
دانشکده علوم پایه
حوزههای ریاضی، زمینشناسی، زیستشناسی، شیمی و فیزیک را در سطح تحصیلات تکمیلی دنبال میکند.
-
دانشکده علوم ریاضی
بر حوزههای تخصصی علوم ریاضی در مقاطع تحصیلات تکمیلی تمرکز دارد.
-
دانشکده علوم زیستی
گروههایی مانند علوم گیاهی، ژنتیک، بیوفیزیک و بیوشیمی را شامل میشود.
-
دانشکده علوم پزشکی
در حوزه علوم پایه پزشکی فعالیت دارد و گروههایی مانند آناتومی، انگلشناسی، بیوشیمی و باکتریشناسی برای آن معرفی شدهاند.
-
دانشکده فنی و مهندسی
در کنار دانشکدههای تخصصی برق و کامپیوتر، مهندسی شیمی، صنایع و سیستمها، عمران و محیط زیست و مکانیک، بخشی از فعالیتهای مهندسی دانشگاه را پوشش میدهد.
-
دانشکده برق و کامپیوتر
بر حوزههای برق و علوم و مهندسی کامپیوتر در مقاطع تحصیلات تکمیلی تمرکز دارد.
-
دانشکده مهندسی شیمی
حوزههای مهندسی شیمی و موضوعات مرتبط با فرایندها، مواد و فناوریهای شیمیایی را در آموزش و پژوهش تحصیلات تکمیلی دنبال میکند.
-
دانشکده مهندسی صنایع و سیستمها
حوزههای مهندسی صنایع و سیستمها را با موضوعات مرتبط با تحلیل، طراحی و بهبود سیستمها پوشش میدهد.
-
دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست
مهندسی عمران و محیط زیست را در موضوعاتی مانند زیرساخت، محیط زیست و مدیریت مسائل شهری دنبال میکند.
-
دانشکده مهندسی مکانیک
حوزههای تخصصی مهندسی مکانیک را در آموزش و پژوهش تحصیلات تکمیلی پوشش میدهد.
-
دانشکده کشاورزی
حوزههایی مانند آبیاری، اصلاح نباتات، خاکشناسی و زراعت را در آموزش و پژوهش دنبال میکند.
-
دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی
موضوعات منابع طبیعی و علوم دریایی را در سطح تحصیلات تکمیلی دنبال میکند.
-
دانشکده هنر و معماری
حوزههای معماری، شهرسازی و هنرهای تجسمی را در آموزش و پژوهش تحصیلات تکمیلی پوشش میدهد.
-
دانشکده بینرشتهای علوم و فناوری
موضوعات مواد پیشرفته، سیستمها، انرژیهای نو و فناوریهای زیستی و پزشکی را به هم پیوند میدهد.
حوزهها و رشتههای تحصیلی
علوم انسانی، اجتماعی و مدیریت
علوم انسانی و اجتماعی، مدیریت، اقتصاد، حسابداری، حقوق، علوم سیاسی، روابط بینالملل، علوم تربیتی، روانشناسی، جامعهشناسی، تاریخ، جغرافیا، زبانشناسی، زبانها و ادبیات، برنامهریزی شهری، برنامهریزی روستایی، سنجش از دور و مطالعات زنان از حوزههای این دانشگاه هستند.
علوم پایه، زیستی و پزشکی
ریاضی، فیزیک، شیمی، زمینشناسی، زیستشناسی، علوم گیاهی، ژنتیک، بیوفیزیک، بیوشیمی و علوم پایه پزشکی در نقشه علمی دانشگاه جای دارند.
مهندسی، کشاورزی و منابع طبیعی
برق و کامپیوتر، مهندسی شیمی، مهندسی صنایع و سیستمها، مهندسی عمران و محیط زیست، مهندسی مکانیک، کشاورزی، آبیاری، اصلاح نباتات، خاکشناسی، زراعت، منابع طبیعی و علوم دریایی از حوزههای مهندسی و منابعی دانشگاهاند.
هنر و فناوریهای میانرشتهای
هنر، معماری، شهرسازی، هنرهای تجسمی، مواد پیشرفته، سیستمها، انرژیهای نو و فناوریهای زیستی و پزشکی نیز در فعالیتهای آموزشی و پژوهشی دانشگاه دیده میشوند.
محیط علمی و دانشجویی
پژوهش، فناوری و پیوند با صنعت
جهتگیری پژوهشی دانشگاه با تربیت اعضای هیئتعلمی و محققان، تولید علم، توسعه فناوری و کاربردیکردن دستاوردهای علمی پیوند دارد. این فعالیتها حوزههایی مانند علوم انسانی، مدیریت، مهندسی، علوم پایه، علوم زیستی، علوم پزشکی، کشاورزی، منابع طبیعی و فناوریهای میانرشتهای را دربرمیگیرد.
کتابخانه و نشر دانشگاه از انتشار آثاری درباره نانوزیستفناوری در کشاورزی پایدار، تعدیلکنندههای رشد گیاهی در مناطق خشک، سیلاب شهری و مدیریت یکپارچه آن پشتیبانی میکند. دانشگاه همچنین با اشخاص و مؤسسات دولتی و غیردولتی قراردادهای پژوهشی و آموزشی منعقد میکند و دستاوردهای علمی را برای کاربردهای ملی و تخصصی توسعه میدهد.
امکانات و زیرساختها
کتابخانه مرکزی دانشگاه از سال ۱۳۶۲ فعالیت میکند و فضاهای مطالعه فردی، گروهی و اتاق مطالعه گروهی دارد. خدماتی مانند جستوجو، رزرو و تمدید منابع به صورت غیرحضوری ارائه میشود.
دانشجویان و اعضای هیئتعلمی با حساب کاربری مدرس به پایگاههای اطلاعاتی دسترسی دارند و دسترسی بیرون از دانشگاه از طریق VPN انجام میشود. مشاهده غیرحضوری متن کامل پایاننامهها و رسالهها از طریق سامانه پارسه نیز برای کاربران دانشگاه فراهم است.
دانشگاه مرکز سلامت و بهداشت، خدمات مشاوره، خدمات تغذیه، خوابگاه، وامهای دانشجویی و واحدهای ورزشی دارد. ساختار ورزشی دانشگاه ادارههای ورزش آقایان، ورزش بانوان، تندرستی و مشاوره ورزشی را شامل میشود.
فضای دانشگاه و شهر میزبان
تحصیل در دانشگاه تربیت مدرس بیشتر با درسهای تخصصی، پایاننامه، رساله، مطالعه و ارتباط با گروههای علمی گره خورده است. نبود تمرکز بر دوره کارشناسی باعث میشود فضای دانشگاه برای دانشجویان ارشد و دکتری شکل تخصصیتری داشته باشد.
قرار گرفتن دانشگاه در تهران، دسترسی به محیط علمی پایتخت را با هزینهها و دشواریهای زندگی شهری همراه میکند. داوطلبان شهرستانی باید محل اقامت، رفتوآمد روزانه و فاصله از خانواده را در کنار تناسب رشته بررسی کنند.
خدمات سلامت، مشاوره، ورزش، تغذیه و خوابگاه بخشی از پشتیبانی زندگی دانشجویی را تشکیل میدهند. استفاده از این خدمات به مقررات و شرایط پذیرش وابسته است.
ارزیابی برای داوطلبان
برای ارزیابی بهتر این دانشگاه، باید مزایا و چالشهای آن را در کنار یکدیگر بررسی کرد.
ویژگیهای متمایز
-
مأموریت مشخص برای تربیت کادر علمی
دانشگاه از ابتدا برای تأمین و تربیت کادر هیئتعلمی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی شکل گرفت و این مأموریت در ساختار رسمی آن جایگاه مرکزی دارد.
-
پیوستگی مدرسه تا دانشگاه
فعالیت آموزشی از مدرسه تربیت مدرس در مهر ۱۳۶۱ آغاز شد، نخستین دانشآموختگان کارشناسی ارشد در سال ۱۳۶۴ فارغالتحصیل شدند و نهاد در سال ۱۳۶۵ به دانشگاه ارتقا یافت.
-
تمرکز جمعیت دانشگاهی بر تحصیلات تکمیلی
محور بودن کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی، تجربه تحصیل را از ابتدا به تخصص، پایاننامه، رساله و فعالیت پژوهشی پیوند میدهد.
نکاتی که داوطلب باید بسنجد
-
نبود مسیر معمول کارشناسی
اگر هدف شما ورود به دانشگاه از مقطع کارشناسی یا تجربه آموزش عمومیتر است، ساختار متمرکز بر ارشد و دکتری تربیت مدرس انتخاب مستقیمی برای این هدف نیست.
-
هزینه و دشواری زندگی در تهران
داوطلبان شهرستانی باید اقامت، رفتوآمد، تغذیه و فاصله از خانواده را در کنار مزیتهای علمی دانشگاه بسنجند.
-
وابستگی انتخاب به گروه و استاد
گستردگی حوزههای علمی بهتنهایی تناسب دانشگاه را برای هر داوطلب مشخص نمیکند؛ موضوع پژوهش، استاد راهنما و امکانات تخصصی گروه اهمیت مستقیمی دارند.
این دانشگاه مناسب چه داوطلبانی است؟
اگر هدف شما کارشناسی ارشد یا دکتری و ادامه مسیر پژوهشی است، دانشگاه تربیت مدرس میتواند با برنامهتان همجهت باشد. مأموریت دانشگاه، کتابخانه و دسترسی اطلاعاتی آن برای مطالعه تخصصی، پایاننامه، رساله و فعالیت علمی طراحی شدهاند.
داوطلبی که هنوز به دنبال انتخاب رشته کارشناسی است یا محیطی با جمعیت گسترده از دانشجویان کارشناسی و تجربه عمومیتر میخواهد، احتمالاً در میان دانشگاههای دولتی تهران، گزینههایی مانند دانشگاه تهران، دانشگاه شهید بهشتی یا دانشگاه علامه طباطبایی را مناسبتر مییابد. اگر مسیر تربیت معلم و استخدام در آموزش و پرورش هدف شماست، دانشگاه فرهنگیان از نظر مأموریت نهادی گزینه مرتبطتری است.
برای انتخاب تربیت مدرس، باید میان هدف پژوهشی، گروه علمی، استادان مرتبط و امکان زندگی در تهران تناسب وجود داشته باشد. افراد با توجه به مقطع و مسیر علمی خود میتوانند این دانشگاه را انتخاب کنند.
پرسشهای رایج درباره دانشگاه تربیت مدرس
در این بخش، به تعدادی از پرسشهای رایج درباره این دانشگاه پاسخ داده شده است.
دانشگاه تربیت مدرس برای کارشناسی هم دانشجو میپذیرد؟
محور آموزشی دانشگاه دورههای کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی است و ساختار گسترده دوره کارشناسی ندارد. برخی دورههای خاص کارشناسی ارشد ممکن است از مسیر پردیس دانشگاه ارائه شوند؛ آخرین شرایط پذیرش را در دفترچه و اطلاعیه رسمی بررسی کنید.
تفاوت دانشگاه تربیت مدرس با دانشگاه فرهنگیان چیست؟
دانشگاه تربیت مدرس دانشگاهی دولتی زیر نظر وزارت علوم است و برای تحصیلات تکمیلی، تربیت استاد و پژوهشگر فعالیت میکند. دانشگاه فرهنگیان برای تربیت و توانمندسازی نیروی انسانی آموزش و پرورش شکل گرفته و مأموریت آن با تربیت مدرس متفاوت است.
دانشگاه تربیت مدرس با دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی یکی است؟
خیر. دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی نهادی جداگانه با تمرکز بر تربیت دبیر است، در حالی که دانشگاه تربیت مدرس بر تحصیلات تکمیلی و تربیت اعضای هیئتعلمی و محققان دانشگاهها تمرکز دارد.
پردیس خودگردان دانشگاه تربیت مدرس چه تفاوتی با دانشگاه تربیت مدرس دارد؟
پردیس خودگردان بخشی از ساختار دانشگاه و یک شیوه آموزشی و مالی درون آن است. این عنوان با پردیس خودگردان دانشگاههای دیگر یکسان نیست و نوع دوره و شرایط آن باید جداگانه بررسی شود.
تحصیل در دانشگاه تربیت مدرس برای داوطلبان شهرستانی چه ملاحظاتی دارد؟
داوطلبان شهرستانی باید هزینه و امکان اقامت در تهران، رفتوآمد روزانه، فاصله از خانواده و شرایط استفاده از خدمات دانشجویی را در کنار تناسب رشته و گروه آموزشی بسنجند.
آیا نبود دوره کارشناسی بر تجربه تحصیل در دانشگاه اثر میگذارد؟
بله. تمرکز بر کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی باعث میشود محیط آموزشی و اجتماعی بیشتر حول تخصص، پژوهش، پایاننامه، رساله و ارتباط با گروههای علمی شکل بگیرد.
منابع پیشنهادی
دانشگاههای مرتبط و نزدیک
داوطلبان معمولاً این دانشگاه را با دانشگاههای زیر مقایسه میکنند.